AI stelt digitale soevereiniteit op proef
Bestuurders overschatten hun vermogen om digitale soevereiniteit in de praktijk aan te tonen, terwijl de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie die controle steeds zwaarder op de proef stelt. Dat blijkt uit de nieuwe Digital Sovereignty Index van IBM, een wereldwijd onderzoek onder meer dan tweeduizend senior beslissers. Hoewel 82 procent van de organisaties er veel vertrouwen in heeft dat zij hun digitale controle kunnen bewijzen, bereikt slechts 26 procent het hoogste volwassenheidsniveau in de index.
De noodzaak om daadwerkelijk bewijs te leveren groeit snel. Maar liefst 94 procent van de ondervraagde organisaties kreeg de afgelopen drie jaar te maken met een soevereiniteitsvraagstuk, zoals conflicterende regelgeving, leveranciersverstoringen of exportbeperkingen. Van die groep moest 81 procent formeel aantonen aan toezichthouders, klanten of auditors dat zij daadwerkelijk grip hebben op hun systemen en gegevens.
Volgens IBM zit het knelpunt meestal niet in het ontbreken van technische maatregelen, maar in het onvermogen om onder druk snel en overtuigend te bewijzen dat de ingeregeld governance werkt.
Kunstmatige intelligentie vormt momenteel de grootste bedreiging voor die aantoonbare controle. Van de respondenten noemt 44 procent AI-gerelateerde kwesties — waaronder onjuiste uitkomsten, gebrekkige uitlegbaarheid, storingen bij modellen en tekortkomingen bij leveranciers — als belangrijkste uitdaging. Daarmee staat AI boven formele audits (38 procent), wijzigingen bij kritieke leveranciers (35 procent) en problemen met datatoegang (33 procent). In de praktijk blijkt het verzamelen van bewijslast vaak moeizaam te verlopen door handmatig werk (56 procent), versnippering over verschillende teams en systemen (53 procent) en onvoldoende geteste herstel- en exitstrategieën (50 procent).
Volgens Jonathan Adashek, Senior Vice President en Chief Global Affairs Officer bij IBM, moet digitale soevereiniteit organisaties niet beperken, maar juist de handelingsvrijheid geven om van strategie of leverancier te wisselen wanneer risico's escaleren. De onderzoeksresultaten laten zien dat regelmatig testen hierbij het verschil maakt. Van de koplopers die het hoogste niveau behalen, test 63 procent regelmatig of continu of zij hun digitale controle kunnen aantonen, tegenover slechts 33 procent van het totale veld. Organisaties in de hoogste categorie slagen er bovendien ruim twee keer zo vaak in om hun grootste soevereiniteitsuitdaging op te lossen zonder ingrijpende verstoring van de bedrijfsvoering (52 procent tegenover 22 procent).
Meer over Soevereiniteit
Over Witold Kepinski
