AI-governance op de werkvloer blijft een zoektocht
Kunstmatige intelligentie verschijnt tegenwoordig op steeds meer plekken op de werkvloer. Waar AI aanvankelijk vooral binnenkwam via losse programma's als ChatGPT, Claude of Mistral, zit de technologie nu verweven in alledaagse software die binnen de gehele organisatie wordt gebruikt. Deze snelle opmars stelt bedrijven voor een complex vraagstuk: hoe behoud je de controle en voldoe je aan wet- en regelgeving, zonder dat het de innovatiekracht van medewerkers fnuikt? Tijdens een ronde tafel georganiseerd door Belgische netwerkorganisatie Beltug voor IT-leiders, wisselden IT- en governance-professionals ervaringen uit over het beleid rondom AI-tools. Uit de gesprekken bleek dat vrijwel elke organisatie nog zoekende is naar de juiste aanpak. Het selecteren van AI-toepassingen is geëvolueerd van een eenvoudige softwarekeuze naar het beheren van een dynamisch ecosysteem.
Een van de grootste uitdagingen voor IT-afdelingen is het bepalen van de mate van vrijheid. Bedrijven moeten de afweging maken tussen strikte standaardisatie door slechts een beperkt aantal goedgekeurde oplossingen toe te staan, of een flexibel model waarbij per specifiek gebruiksdoel een andere tool wordt ingezet.
Wanneer het officiële aanbod niet aansluit op de behoefte op de werkvloer, ligt schaduw-AI op de loer. Werknemers gaan in dat geval zelfstandig op zoek naar AI-toepassingen om hun werk te vereenvoudigen. Om dit risico te beperken, stappen veel organisaties af van een puur verbiedende aanpak en verschuift de nadruk naar bewustwording, actieve begeleiding en monitoring.
AI-governance
Het bepalen van het eigenaarschap van AI-governance blijkt in de praktijk weerbarstig. Omdat beslissingen raken aan IT, informatieveiligheid, juridische zaken, inkoop en de operationele business, is de eindverantwoordelijkheid vaak versnipperd.
Daarnaast blijven gegevensbescherming en het voldoen aan regelgeving cruciale randvoorwaarden. Vragen over de fysieke locatie van dataverwerking, toepasselijke wetgeving en het naleven van nieuwe Europese AI-kaders verschillen sterk per leverancier en type integratie. Experimenten en productiviteitswinsten mogen immers niet ten koste gaan van datasecurity, intellectueel eigendom en compliance.
Om te zorgen dat investeringen in AI ook daadwerkelijk rendement opleveren, maken organisaties het monitoren van het gebruik steeds vaker onderdeel van hun beleid. Er wordt niet alleen gekeken naar welke licenties zijn aangeschaft, maar ook naar actieve adoptie, gebruiksintensiteit en de daadwerkelijke toegevoegde waarde voor de organisatie.
Doorlopend proces
De conclusie onder de deelnemers is eenduidig: AI-governance is geen statisch document, maar een doorlopend proces. Het succes valt of staat met heldere richtlijnen, een breed gedragen besluitvorming en een continue dialoog tussen de betrokken afdelingen. De grootste uitdaging blijft het bieden van voldoende controle om risico's te beheersen, terwijl er tegelijkertijd ruimte blijft voor experimenten en innovatie.
Meer over data
Over Witold Kepinski
