Marco van der Hoeven - 16 november 2026

Qlik: kosten, veiligheid en datakwaliteit bepalen de AI-agenda

De vraag is niet langer óf organisaties met AI aan de slag gaan, maar hoe ze het goed integreren, risico's beperken en daadwerkelijk waarde uit AI halen. Matthijs van Vliet, VP EMEA Global Accounts & EMEA North bij Qlik, herkent die thema's direct bij de klanten waarmee hij werkt. Tijdens Gartner IT Symposium/Xpo sprak het team van Dutch IT hierover met hem. Volgens Van Vliet zitten de grootste risico's in de kosten, de beveiliging en de datakwaliteit, terwijl Qlik zelf al voorsorteert op quantum. Wie vandaag zijn datafundament op orde brengt, is straks beter voorbereid op wat er daarna komt.

Tijdens het Gartner IT Symposium/Xpo 2026 in Barcelona kwamen duizenden CIO’s en IT-beslissers samen om één vraag te beantwoorden: hoe maak je van AI meer dan een reeks losse experimenten, namelijk een bron van meetbare bedrijfswaarde, in een tijd waarin geopolitieke onzekerheid en datasoevereiniteit de regels veranderen? In de keynotes en analistensessies keerde één boodschap steeds terug: alleen technologie omarmen is niet genoeg. Wie het verschil wil maken, heeft leiderschap, strategische autonomie en aantoonbare resultaten nodig.

Het AI-soevereiniteitstrilemma

Soevereine technologie en het zogeheten AI-soevereiniteitstrilemma behoorden tot de meest besproken onderwerpen. Volgens Gartner-analist Bettina Tratz-Ryan verandert de discussie van karakter zodra AI kritieke infrastructuur wordt: het gaat dan niet langer alleen om IT, maar om de weerbaarheid van landen en organisaties. IT-leiders maakten jarenlang de afweging tussen sneller, goedkoper of beter. Nu moeten ze daarnaast zorgen voor strategische autonomie. Van CIO’s wordt verwacht dat ze de opbrengst van soevereiniteitsmaatregelen concreet maken, door de kosten van afhankelijkheid van leveranciers zorgvuldig te vergelijken met wat het kost om zelf de regie te houden.

In de presentatie over de belangrijkste strategische technologietrends voor 2027 richtte Gartner zich op de overstap van passieve assistenten naar autonome systemen, en op nieuwe manieren van beveiligen. Analisten wezen onder meer op de snelle opkomst van AI Agent Identity. Nu bedrijven op grote schaal autonome AI-agenten inzetten die zelf beslissingen nemen en systemen aansturen, krijgt het beheren en beveiligen van die niet-menselijke identiteiten de hoogste prioriteit. Verder bracht Gartner World Models onder de aandacht: AI-systemen die niet alleen taal voorspellen, maar ook fysieke omgevingen en oorzaak-gevolgrelaties doorgronden. Het onderzoeksbureau stelde bovendien dat AI-governance geen rem op innovatie hoort te zijn, maar juist de voorwaarde is om op een verantwoorde manier op te schalen.

Van AI-hype naar bewezen ROI

Naast de toekomstvisies hielden de analisten de aanwezige CIO’s een kritische spiegel voor als het gaat om het rendement van AI-investeringen. Veel organisaties zien hun cloud- en rekenkosten stijgen, zonder dat dit zich vertaalt in directe productiviteitswinst of extra omzet. Gartner raadde IT-leiders aan te stoppen met verspreide pilotprojecten en te kiezen voor gerichte toepassingen die kernprocessen aantoonbaar versnellen. Ook werd gewaarschuwd voor het klakkeloos toevoegen van generatieve AI-functies aan bestaande softwarepakketten, wanneer dat leidt tot oncontroleerbare licentiekosten zonder duidelijke meerwaarde voor de eindgebruiker.

Ten slotte stond de veranderende rol van de CIO zelf in Barcelona centraal. AI-ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op en de regelgeving rond data en cybersecurity wordt steeds strenger. Daardoor verschuift de aandacht van het beheren van infrastructuur naar risicobeheersing en waardecreatie. Organisaties die menselijke expertise weten te combineren met betrouwbare, soevereine AI-agenten, bouwen volgens Gartner aan een concurrentievoordeel dat de komende jaren standhoudt.

Vertiv AI-archetypes BW 672x560 Taelium realtime data BW + BN
Taelium realtime data BW + BN