Marco van der Hoeven - 20 november 2026

Anna van den Breemer (EY): 'De tijd van losse AI-experimenten is voorbij'

Op Gartner IT Symposium/Xpo klinkt een duidelijke boodschap: AI moet integraal onderdeel worden van de organisatie. Anna van den Breemer, AI & Digital Transformation Leader bij EY, ziet dat terug in de gesprekken met klanten. De tijd van losse experimenten is voorbij. De hoofdboodschap is helder: de volgende fase van AI is aangebroken. De technologie moet een vast onderdeel van de organisatie worden, met aandacht voor de kosten die daarbij horen. Hoe volwassen een organisatie op AI-gebied ook is, één rode draad ziet Van den Breemer overal. Het eigenaarschap van AI ligt niet langer bij de CIO of CTO, maar is een boardroomgesprek.

Tijdens Gartner IT Symposium/Xpo 2026 in Barcelona kwamen duizenden CIO’s en IT-beslissers samen om te praten over één kernvraag: hoe zet je AI om van losse experimenten in meetbare bedrijfswaarde, nu geopolitieke onzekerheid en datasoevereiniteit de spelregels veranderen? De boodschap in de keynotes en analistensessies was duidelijk: alleen technologie omarmen is niet genoeg. Wat het verschil maakt, zijn leiderschap, strategische autonomie en aantoonbare impact.

Werkelijke waarde van soevereiniteitsmaatregelen

Soevereine technologie en het zogeheten AI-soevereiniteitstrilemma behoorden tot de meest besproken onderwerpen. Volgens Gartner-analist Bettina Tratz-Ryan verandert het karakter van het vraagstuk zodra AI kritieke infrastructuur wordt: het gaat dan niet langer alleen om IT, maar om de weerbaarheid van landen en organisaties. Jarenlang kozen IT-leiders tussen sneller, goedkoper of beter. Nu moeten ze ook strategische autonomie opbouwen. Van CIO’s wordt verwacht dat zij de werkelijke waarde van soevereiniteitsmaatregelen inzichtelijk maken, door de kosten van afhankelijkheid van leveranciers zorgvuldig te vergelijken met wat het kost om zelf de controle te houden.

In de presentatie over de belangrijkste strategische technologietrends voor 2027 stond de overgang van passieve assistenten naar autonome systemen centraal, samen met nieuwe vormen van beveiliging. Analisten wezen onder meer op de snelle opkomst van AI Agent Identity. Nu bedrijven op grote schaal autonome AI-agenten inzetten die zelf beslissingen nemen en systemen aansturen, wordt het beheren en beveiligen van die niet-menselijke identiteiten een topprioriteit. Verder bracht Gartner World Models onder de aandacht: AI-systemen die niet alleen taal voorspellen, maar ook fysieke ruimtes en oorzaak-gevolgrelaties begrijpen. Het onderzoeksbureau benadrukte bovendien dat AI-governance geen rem op innovatie moet zijn, maar de voorwaarde om verantwoord op te schalen.

Kritische spiegel

Naast de toekomstvisies hielden de analisten de aanwezige CIO’s ook een kritische spiegel voor als het gaat om het rendement van AI-investeringen. Veel organisaties zien hun cloud- en rekenkosten stijgen zonder dat dit zich vertaalt in directe productiviteitswinst of extra omzet. Gartner raadde IT-leiders aan om te stoppen met versnipperde pilots en te kiezen voor gerichte toepassingen die kernprocessen aantoonbaar versnellen. Ook werd gewaarschuwd tegen het klakkeloos toevoegen van generatieve AI-functies aan bestaande softwarepakketten, wanneer dat leidt tot onbeheersbare licentiekosten zonder duidelijke meerwaarde voor de eindgebruiker.

Ten slotte stond de veranderende rol van de CIO zelf in de schijnwerpers. AI-ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op en de regelgeving rond data en cybersecurity wordt steeds strenger. Daardoor verschuift de focus van het beheren van infrastructuur naar risicobeheersing en waardecreatie. Organisaties die menselijke expertise weten te combineren met betrouwbare, soevereine AI-agenten, bouwen volgens Gartner aan een duurzaam concurrentievoordeel voor de komende jaren.

Axians - Spaces - november 2026 Copaco BW + BN
Axians - Spaces - november 2026