Overheid: Vier nieuwe systemen voor digitale transparantie
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft de nieuwe meerjarenplannen voor de informatiehuishouding en openbaarheid gepresenteerd. Voor de periode 2026–2030 zet het Rijk fors in op het moderniseren van de digitale archivering, waarbij vooral het veiligstellen van e-mails en chatberichten prioriteit krijgt.
De publicatie van deze plannen is een wettelijke verplichting onder de Wet open overheid (Woo). Niet alleen het Rijk, maar ook gemeenten, provincies en waterschappen hebben hun koers voor de komende vijf jaar vastgelegd om overheidsinformatie duurzamer en toegankelijker te maken voor het publiek.
Vier pijlers voor een open overheid
Om de informatievoorziening naar burgers, journalisten en onderzoekers te verbeteren, ontwikkelt het Rijk vier centrale voorzieningen die uiterlijk eind 2026 operationeel moeten zijn:
- Generieke Woo-voorziening (GWV): Dit wordt het centrale platform waar alle actieve openbaarmakingen van de overheid samenkomen. De focus ligt hierbij op een sterk verbeterde zoekfunctie.
- E-mailarchivering: Om het verlies van belangrijke correspondentie te voorkomen, worden er nieuwe technische systemen ingevoerd om e-mails veilig te stellen. De deadline hiervoor is de zomer van 2026.
- Chatarchivering: Een opvallend onderdeel van het plan is de rijksbrede voorziening voor chatberichten. Dit systeem moet ervoor zorgen dat werkgerelateerde chats van bewindspersonen en ambtenaren op sleutelposities op een slimme manier worden bewaard.
- Zoek en Vind 2.0: Eind 2026 wordt een vernieuwde zoekfunctionaliteit uitgerold die overheidsorganisaties helpt om sneller de juiste documenten te vinden, bijvoorbeeld bij complexe Woo-verzoeken.
Samenwerking met medeoverheden
De strijd tegen de digitale informatie-achterstanden is een gezamenlijke opgave. Naast het Rijk hebben ook de koepelorganisaties VNG (gemeenten), IPO (provincies) en de Unie van Waterschappen hun eigen plannen gepresenteerd. Deze decentrale overheden staan voor de uitdaging om hun informatiebeheer op hetzelfde niveau te brengen als de landelijke standaarden.
De plannen zijn inmiddels aangeboden aan de Tweede Kamer en liggen ter beoordeling bij het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding (ACOI). De reactie van dit onafhankelijke college zal later dit jaar volgen en is bepalend voor de fijnmazige uitvoering van de plannen.
Het volledige meerjarenplan is voor iedereen inzichtelijk via het platform open-overheid.nl.
Meer over Overheid
Over Witold Kepinski
