AWS European Sovereign Cloud is beschikbaar

De roep om digitale soevereiniteit klinkt al jaren luid in de gangen van Brussel en Den Haag. Overheden en vitale sectoren worstelen met de balans tussen de innovatiekracht van Amerikaanse cloudaanbieders en de noodzaak om gevoelige data binnen de eigen landsgrenzen en onder Europese wetgeving te houden. Met de lancering van de AWS European Sovereign Cloud claimt Amazon nu het definitieve antwoord te hebben.

Fysieke en logische scheiding

Wat deze nieuwe cloud uniek maakt, is de strikte isolatie. In tegenstelling tot reguliere datacenters is de Europese Sovereign Cloud fysiek en logisch volledig gescheiden van de bestaande wereldwijde AWS-regio's. Alles – van de infrastructuur en de broncode tot de klantenservice en het beheer – bevindt zich binnen de Europese Unie.

"Europa heeft toegang nodig tot de meest robuuste cloud- en AI-technologie, maar wel op haar eigen voorwaarden," zegt Stéphane Israël, managing director van de nieuwe divisie. "We bouwen een cloud die Europees is in haar infrastructuur, operatie en bestuur. Hierdoor kunnen organisaties innoveren met de volledige kracht van AWS, terwijl ze de volledige controle behouden over hun digitale eigendommen."

De cijfers achter het project zijn fors. Amazon is van plan om meer dan €7,8 miljard te investeren in de eerste regio in Brandenburg, Duitsland. Dit project moet gemiddeld 2.800 voltijdbanen per jaar ondersteunen en naar schatting €17,2 miljard bijdragen aan het Duitse bbp.

Uitbreiding naar Nederland

Hoewel het hart van de soevereine cloud in Duitsland ligt, kijkt AWS direct over de grens. De techgigant kondigde vandaag aan het bereik uit te breiden via nieuwe Sovereign Local Zones in Nederland, België en Portugal.

Deze lokale zones fungeren als verlengstuk van de centrale soevereine infrastructuur. Voor Nederlandse overheidsinstanties, zorginstellingen of financiële dienstverleners betekent dit dat zij hun data op Nederlandse bodem kunnen opslaan en verwerken, terwijl zij profiteren van de lage latentie (vertraging) en de strenge soevereiniteitscontroles die de Duitse moederregio biedt.

Beheer door EU-Ingezetenen

Een cruciaal aspect van de nieuwe infrastructuur is wie er aan de knoppen zit. AWS garandeert dat de operatie uitsluitend wordt uitgevoerd door personeel dat woonachtig is in de EU. In het geval van een wereldwijde communicatiestoornis kan de Europese Sovereign Cloud onafhankelijk blijven draaien. Geautoriseerde EU-medewerkers hebben in uitzonderlijke gevallen zelfs toegang tot een replica van de broncode om de continuïteit te waarborgen.

Ook op bestuurlijk niveau is de structuur verankerd in Europa. Er is een nieuwe holding opgericht met lokale dochterondernemingen in Duitsland, geleid door EU-burgers die verplicht zijn te handelen volgens de Europese wetgeving. Een onafhankelijke adviesraad, met onder meer de voormalige NAVO-generaal Philippe Lavigne en voormalig Twitter-topvrouw Sinéad McSweeney, ziet toe op de naleving van de soevereiniteitsbeloften.

"Cruciale stap voor de publieke sector"

De reacties uit de politiek zijn overwegend positief. Dr. Karsten Wildberger, de Duitse minister voor Digitale Transformatie, spreekt van een "mijlpaal voor een zelfbeschikkende digitale toekomst." Ook vanuit de Benelux wordt de stap verwelkomd. De Belgische vicepremier David Clarinval benadrukt dat deze infrastructuur bedrijven in staat stelt de vruchten te plukken van AI-innovatie zonder de regels rondom datalocatie te schenden.

Voor de Nederlandse markt is de komst van een lokale soevereine zone saillant. De discussie over de afhankelijkheid van 'Hyperscalers' (grote Amerikaanse cloudpartijen) is in Nederland actueel, zeker in de zorg- en onderwijssector. Partijen als Sanoma Learning maken al gebruik van AWS-diensten en zien in deze nieuwe soevereine optie een manier om nog nauwer aan Europese standaarden te voldoen.

Partners aan boord

De lancering gaat gepaard met een breed ecosysteem van partners die hun software geschikt hebben gemaakt voor de soevereine omgeving. Grote namen als SAP, NVIDIA en Mistral AI (de Franse AI-pionier) zijn vanaf de start betrokken. Dit stelt klanten in staat om meer dan 90 verschillende diensten te gebruiken, variërend van complexe databases tot de nieuwste generatieve AI-modellen, binnen een juridisch 'veilig' Europees kader.

Met deze zet lijkt AWS een frontale aanval te openen op lokale Europese cloudaanbieders en het 'Gaia-X' initiatief, door aan te tonen dat de technologische voorsprong van een wereldspeler wel degelijk gecombineerd kan worden met lokale, soevereine garanties.