Open Science NL investeert 35 miljoen euro in transparante wetenschap
De transitie naar een transparante en toegankelijke wetenschap in Nederland heeft een grote impuls gekregen. Open Science NL heeft ruim 35 miljoen euro aan subsidies toegekend aan 45 innovatieve projecten. Deze initiatieven gaan de digitale infrastructuur versterken die nodig is om onderzoeksdata, software en publicaties wereldwijd vrij beschikbaar te maken.
De toegekende financiering is verdeeld over 25 kleinere projecten (gezamenlijk 6 miljoen euro) en 20 grote infrastructuurprojecten (bijna 30 miljoen euro). In totaal werden er 175 voorstellen ingediend, wat de grote ambitie binnen de Nederlandse onderzoekswereld onderstreept om open science de standaard te maken.
Van telescopen tot AI-tools
De reikwijdte van de projecten is opvallend breed. Zo wordt er geïnvesteerd in het openbaar maken van data van 's werelds grootste telescopen, maar ook in de ontwikkeling van AI-tools die helpen bij het reproduceren van onderzoeksresultaten – een cruciaal onderdeel van wetenschappelijke integriteit. Daarnaast wordt er gewerkt aan het koppelen van nationale onderzoeksarchieven, waardoor Nederlandse resultaten internationaal beter vindbaar worden.
Cruciale rol voor SURF
ICT-coöperatie SURF is als partner nauw betrokken bij zes van de grote toegekende projecten. Deze projecten richten zich met name op het creëren van meer samenhang tussen bestaande tools en platformen.
Enkele kernprojecten van SURF:
- DURF (Dutch Repository Federation): Een samenwerkingsverband om onderzoeksarchieven beter op elkaar aan te sluiten.
- Project Hippocampus: Een platform specifiek voor AI-gedreven onderzoek.
- Diamond Open Access: De ontwikkeling van een nationale infrastructuur voor publicaties zonder dat daar hoge kosten voor de auteur of lezer tegenover staan.
- Yoda: Het doorontwikkelen van deze infrastructuur voor een naadloze integratie van open science in de workflow van onderzoekers.
Toegankelijkheid als doel
Het uiteindelijke doel van de investering is om open science "makkelijker toepasbaar" te maken voor de individuele wetenschapper. Door de versnippering van platformen en tools tegen te gaan, moet een infrastructuur ontstaan waarin het delen van data en resultaten de weg van de minste weerstand wordt.
Volgens Open Science NL dragen deze projecten direct bij aan een inclusiever onderzoeksklimaat, waarin niet alleen grote instituten maar ook het brede publiek en internationale partners toegang krijgen tot publiek gefinancierde kennis.
Meer over wetenschap
Over Witold Kepinski
