EU kan niet zonder Amerikaanse tech
Hoewel de Europese Commissie droomt van digitale onafhankelijkheid, schetsen de lidstaten een nuchterder beeld. Uit een rondgang van POLITICO langs de 27 EU-regeringen blijkt dat Europa voorlopig muurvast zit aan Amerikaanse technologie.
Ondanks waarschuwingen uit Brussel dat decennialange afhankelijkheid van bedrijven als Google, Microsoft en Amazon kan worden ingezet als geopolitiek dwangmiddel door Washington, zien hoofdsteden geen snelle uitweg zo meldt POLITICO. Een volledige technologische ontkoppeling is geen realistisch doel, zo stelt de Litouwse minister van Economie, Edvinas Grikšas. Vooral in de Baltische staten wordt Amerikaanse tech als essentieel gezien voor de nationale veiligheid tegenover de Russische dreiging.
Onderzoek toont aan dat 74 PROCENT van de beursgenoteerde Europese bedrijven afhankelijk is van Amerikaanse diensten. Finland onderzocht onlangs zelfs een scenario waarin de VS de 'digitale stekker' uit Europa zou trekken; de impact bleek verwoestend voor de hele economie.
Hoewel Frankrijk en steden als Amsterdam inzetten op Europese open-source alternatieven, blijft de schaal en integratie van Silicon Valley voor de meeste landen de standaard. Duitsland erkent de kwetsbaarheid, maar noemt volledige vervanging op de korte termijn "onmogelijk".
Open Source
Er zijn wel inmiddels enkele prominente Europese open-source alternatieven die momenteel door overheden en organisaties worden overwogen of al worden ingezet om de afhankelijkheid van Amerikaanse 'hyperscalers' te verkleinen:
1. Samenwerking en Bestandsbeheer (Alternatief voor Microsoft 365 / Google Workspace)
Nextcloud (Duitsland): Dit is wellicht het bekendste alternatief. Het biedt bestandsopslag, agenda's, contacten en documentbewerking.
OpenDesk (Duitsland): Een initiatief van het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken. Het is een volledige werkplek-suite die verschillende open-source tools (waaronder Nextcloud en Open-Xchange) bundelt tot één gebruiksvriendelijk pakket.
2. Videoconferencing en Communicatie (Alternatief voor Teams / Zoom / Slack)
Visio (Frankrijk): Door de Franse overheid zelf ontwikkeld en verplicht gesteld voor ambtenaren. Het is gebaseerd op het open-source protocol Jitsi.
Matrix / Element: Een gedecentraliseerd communicatieprotocol dat veilige, versleutelde chats mogelijk maakt. Het wordt al gebruikt door het Franse en Duitse leger en diverse ministeries.
BigBlueButton: Oorspronkelijk gericht op het onderwijs, maar vanwege de sterke privacyfuncties nu ook populair bij Europese overheden voor online vergaderingen.
3. Cloudinfrastructuur en Soevereiniteit
Gaia-X: Geen softwarepakket, maar een Europees project om standaarden te creëren voor data-uitwisseling. Het doel is dat Europese bedrijven hun data bij verschillende (Europese) providers kunnen stallen zonder 'lock-in' effecten van Amerikaanse partijen.
OVHcloud (Frankrijk): Hoewel commercieel, profileert deze provider zich sterk op Europese soevereiniteit en het naleven van strikte Europese privacywetgeving (AVG).
Waarom open-source?
De keuze voor open-source is strategisch:
- Geen 'Kill Switch': Omdat de broncode in eigen beheer is, kan een buitenlandse mogendheid de toegang tot de software niet simpelweg blokkeren.
- Transparantie: Beveiligingsexperts kunnen de code controleren op 'achterdeurtjes'.
- Digitale Investering: Geld dat wordt uitgegeven aan ontwikkeling blijft binnen het Europese ecosysteem in plaats van weg te vloeien naar Silicon Valley.
