IPN pleit voor structurele investering in informatica

Hoewel digitale autonomie hoog op de politieke agenda staat, richt het maatschappelijke debat zich volgens IPN te vaak uitsluitend op wetgeving, aanbestedingen en de keuze tussen bestaande leveranciers. Het platform benadrukt dat echte autonomie op een fundamenteler niveau begint: bij de kennis om maatschappelijke uitdagingen te vertalen naar digitale oplossingen en het vermogen om vereiste technologie zelf te begrijpen, te ontwerpen en zo nodig te vervangen.

Sleutelrol voor wetenschap en onderwijs

Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen spelen een cruciale rol bij de ontwikkeling van kennis op het gebied van software, kunstmatige intelligentie (AI), data, cloudtechnologie, cybersecurity en infrastructuur. Daarnaast leiden zij de IT-professionals op die nodig zijn om digitale afhankelijkheden in kaart te brengen en betrouwbare alternatieven te bouwen.

"Digitale autonomie betekent niet automatisch dat Nederland alles zelf moet bouwen," stelde Slinger Jansen, universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht en mede-organisator van de bijeenkomst. "Maar we moeten wel onafhankelijk kunnen begrijpen waar we afhankelijk van zijn, wat de risico's zijn en welke alternatieven haalbaar zijn. Zonder onafhankelijke informaticakennis kunnen overheid en beleidsmakers deze keuzes niet verantwoord maken."

Noodzaak tot structurele financiering

Het IPN-rapport Dutch Computer Science Research is Vital for Digital Sovereignty 2026 waarschuwt dat de huidige investeringen niet in verhouding staan tot het strategische belang van de digitale sector. Om de regie over de digitale toekomst te behouden, zijn volgens het platform structurele middelen nodig voor:

• Het systematisch in kaart brengen van digitale afhankelijkheden.
• De ontwikkeling van veilige, betrouwbare alternatieven voor buitenlandse platforms.
• Het technisch haalbaar maken van een nationale data- en cloudstrategie.
• Het opleiden van voldoende wetenschappelijk en technisch talent.
• Het verankeren van publieke waarden – zoals privacy, transparantie en democratisch toezicht – in digitale systemen.

Debat in Nieuwspoort

Marieke Huisman, voorzitter van IPN, benadrukte dat digitale autonomie niet alleen een politieke ambitie is, maar ook een kwestie van kennis en ontwerp. Die visie stond centraal tijdens het drukbezochte evenement in Nieuwspoort, dat onderdeel uitmaakte van de landelijke Week van de Digitalisering. Onderzoekers, beleidsmakers en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven debatteerden daar in drie panelsessies over de toekomst van AI en software, datainfrastructuren, en energie en IT-infrastructuur.

Lees ook het onderzoek: Dutch Computer Science Research is Vital for Digital Sovereignty 2026 (PDF).