Techsector pleit voor uitzondering AI-fabrieken in datacenterbeleid
Een breed gedragen motie in de Tweede Kamer om de groei van datacenters verder aan te banden, zorgt voor grote ongerustheid in de Nederlandse AI-sector. Han de Groot, CEO van VOLT en initiatiefnemer van een nationale ‘AI-Gigafabriek’, waarschuwt dat strengere regels onbedoeld de digitale toekomst van Nederland kunnen blokkeren.
Kamerlid Pieter Grinwis (ChristenUnie) wil, samen met afgevaardigden van onder meer de SGP, BBB en Partij voor de Dieren, nieuwe voorwaarden stellen aan datacenters om het ruimtegebruik en de druk op het stroomnet (netcongestie) te beteugelen. De motie, waarover naar verwachting op 24 februari wordt gestemd, richt zich op het aanscherpen van de criteria voor grote datacenters.
AI-fabriek versus klassieke opslag
Volgens De Groot dreigt de politiek een cruciale fout te maken door alle datacenters over één kam te scheren. Hij maakt een scherp onderscheid tussen klassieke 'hyperscale' datacenters (gericht op algemene dataopslag) en strategische AI-fabrieken.
"AI-fabrieken produceren rekenkracht die essentieel is voor medische diagnostiek, defensie en innovatie in de industrie," aldus De Groot in een dringende oproep aan staatssecretaris Willemijn Aerdts (Economische Zaken). "Zij vormen de motor van onze economische weerbaarheid."
Het gevaar van de 70 MW-grens
Het knelpunt zit in de specifieke behoefte van AI-infrastructuur. Een AI-Gigafabriek vraagt vaak meer dan 70 megawatt (MW) aan vermogen, maar neemt relatief weinig ruimte in beslag (minder dan 10 hectare). Onder de huidige regels is dit toegestaan, maar nieuwe restricties zouden dit type installaties onmogelijk kunnen maken.
De Groot pleit daarom voor een uitzonderingspositie in de wet- en regelgeving voor strategische AI-infrastructuur. "Stel eisen aan de maatschappelijke meerwaarde, maar voorkom dat we Nederland afsnijden van de transitie van AI-consument naar AI-producent."
Politieke spanning
De discussie raakt aan een gevoelig dossier in de polder: de balans tussen de noodzakelijke digitale infrastructuur en de schaarse ruimte en energie in Nederland. Als de motie-Grinwis ongewijzigd wordt aangenomen, vreest de sector dat innovatieve projecten naar het buitenland vertrekken, wat de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese technologie verder zou vergroten.