Airbus en TNO realiseren snelle laserverbinding tussen vliegtuig en ruimte
De toekomst van wereldwijde communicatie is een stap dichterbij gekomen dankzij een succesvolle samenwerking tussen Airbus en het Nederlandse onderzoeksinstituut TNO. In een baanbrekende testcampagne is het gelukt om een stabiele en veilige laserverbinding tot stand te brengen tussen een vliegend toestel en een satelliet op 36.000 kilometer hoogte.
De test markeert het einde van een langdurig ontwikkelingstraject van de zogeheten UltraAir-terminal. Tijdens de proeven in december 2025 werd aangetoond dat data met een snelheid van 2,6 Gigabit per seconde (Gbps) verstuurd kunnen worden zonder ook maar één bitfout. Dit is vele malen sneller en veiliger dan de huidige verbindingen die via radiogolven verlopen.
Onzichtbare verbinding door de stratosfeer
Het unieke aan deze prestatie is de precisie die vereist is. De laserstraal moet vanuit een bewegend vliegtuig exact gericht blijven op een satelliet in een geostationaire baan. De campagne leverde in totaal 31 succesvolle verbindingen op met 'closed-loop tracking', waarbij de verbinding gedurende 6 tot 14 minuten onafgebroken in stand bleef.
In tegenstelling tot traditionele radiocommunicatie is lasertechnologie vrijwel onmogelijk te storen of te onderscheppen. Omdat de laserstraal uiterst smal is, moet een eventuele spion zich fysiek in de baan van de lichtstraal bevinden om data op te vangen. Dit maakt de technologie uitermate geschikt voor zowel militaire operaties als de beveiliging van commerciële vluchtgegevens.
De cijfers achter de UltraAir-test
| Onderdeel | Resultaat |
| Afstand | 36.000 kilometer (naar geostationaire baan) |
| Snelheid | 2,6 Gbps (zonder bitfouten) |
| Aantal verbindingen | 31 succesvolle sessies |
| Tracking | Closed-loop (automatische bijsturing) |
Einde aan overvol radiospectrum
De behoefte aan lasercommunicatie groeit hard omdat het traditionele radiospectrum langzaam verzadigd raakt. Met de UltraAir-terminal kunnen grote hoeveelheden data — denk aan hoge-resolutie beelden of complexe militaire inlichtingen — vrijwel direct vanuit de cockpit naar de grond worden gestuurd via de ruimte.
Met deze geslaagde demonstratie is het fundament gelegd voor de commerciële uitrol van laserterminals in de lucht- en ruimtevaart. TNO en Airbus bewijzen hiermee dat Europa een leidende rol speelt in de ontwikkeling van de volgende generatie wereldwijde, onkraakbare netwerken.
Meer over luchtvaart
Over Witold Kepinski
