Gartner: Bedrijven nemen weinig maatregelen om onzekere kosten van AI te beheersen

De marktonderzoeker nam een enquête af onder 353 D&A- en AI-verantwoordelijken tussen november en december 2025. Het aandeel organisaties dat AI toepast, is gestegen van twee op de vijf in 2024 naar vier op de vijf nu. Toch benadrukken analisten dat leiders helderheid moeten creëren over het rendement (ROI) om de groeiende AI-doelstellingen te realiseren. "D&A-leiders moeten beseffen dat zij verantwoordelijk zijn voor het leveren van echte waarde, temidden van alle AI-hype en vrees voor een mogelijke zeepbel", aldus Adam Ronthal, vicepresident en analist bij Gartner.

Volgens Georgia O’Callaghan, directeur en analist bij Gartner, gaat waardecreatie verder dan financiële metrieken. "ROI moet breder worden geïnterpreteerd. Er zijn drie sleutelgebieden waar D&A-leiders zich op moeten richten om hun organisaties veilig door de onzekere AI-ontwikkelingen te loodsen."

Drie pijlers voor succesvolle AI-implementatie

Gartner wijst op drie pijlers voor een succesvolle AI-implementatie:

Stel AI-ambitie vast

Snellere ontwikkelingen, onzekerheid en vraagstukken rond vertrouwen en controle vragen om continu leren en aanpassingsvermogen. Ronthal waarschuwt: "Organisaties experimenteren weliswaar met AI, maar lopen het risico achterop te raken als ze geen duidelijke ambitie formuleren." Een gedeelde visie en een heldere AI-strategie helpen om maximaal waarde te halen uit data, kennis en intuïtie van teams – wat Gartner omschrijft als "een rendement op intelligentie".

Om dit te bereiken, moeten leiders de impact van AI heroverwegen, een gezamenlijke visie ontwikkelen, hun rol als AI-leider bepalen en verborgen kosten vroegtijdig aanpakken.

Versterk de AI-fundamenten

Zonder solide basis blijft AI voor veel organisaties een dure experiment. O’Callaghan stelt: "Verwachten dat AI of generatieve AI achterstallig onderhoud, versnipperde teams of technische schulden oplost, is wensdenken." Essentieel is dat data AI-ready is, dat de juiste data bij de juiste mensen komt en dat onnauwkeurigheden of hallucinaties worden voorkomen door een goed ontworpen contextlaag. Dit levert volgens Gartner een "rendement op integriteit" op.

Om risico’s te verminderen, moeten leiders hun fundamenten afstemmen op hun AI-ambitie, governance inzetten als waardeversneller en een uniforme contextlaag creëren.

Faciliteer mensen in AI-transformatie

Terwijl organisaties snel veranderen, hebben medewerkers een beperkte capaciteit om veranderingen te absorberen. AI-vaardigheden groeien sneller dan menselijke aanpassingsvermogen. Ronthal benadrukt: "Leiders moeten verschuiven van rollen naar vaardigheden. Door te investeren in mindset, gedrag en skills ontgrendelen ze individueel en collectief potentieel." Dit verhoogt betrokkenheid en productiviteit, en maakt organisaties wendbaarder – wat resulteert in een "rendement op individuen".

Concreet betekent dit: budget vrijmaken voor verandermanagement, prioriteit geven aan vaardigheden boven tools, een vaardigheidsontwikkelingsplan opstellen en fusion teams testen waarin mens en AI samenwerken.

Gartner Data & Analytics Summit 2026

Gartner deelt verdere inzichten over AI-trends tijdens de Gartner Data & Analytics Summit 2026, deze week in Orlando, en opvolgende edities in São Paulo, Londen, Tokio, Sydney en Mumbai.