Staatssecretaris Willemijn Aerdts benadrukt kansen en risico's van AI

In haar keynote onderstreepte zij de maatschappelijke impact van kunstmatige intelligentie (AI) aan de hand van een concreet zorgvoorbeeld: AI-analyse van huisartsdossiers van ruim 500.000 patiënten, waarbij door het doorzoeken van vrije tekst signalen van kanker gemiddeld vijf maanden sneller werden ontdekt.

Drie pijlers voor het Nederlandse digitaal beleid

Aerdts schegste drie strategische keuzes die het kabinet maakt om Nederland digitaal wendbaar te houden:

• Digitale infrastructuur en rekenkracht: Er zijn middelen vrijgemaakt voor zeebodemonderzoek ter voorbereiding op een nieuwe diepzeekabel. Daarnaast verrijst in Groningen een AI-fabriek die rekenkracht levert aan academische projecten, zoals zorginnovaties in het UMCG en ecologisch onderzoek.
• Digitale overheid en soevereiniteit: De overheid wil haar inkoopkracht benutten als launch customer voor Nederlandse en Europese alternatieven, onder meer via de ontwikkeling van een soevereine overheidscloud en een digitale snelweg voor ondernemers.
• Ondersteuning van MKB en talent: Via de MIT-regeling zijn achttien nieuwe innovatieve projecten gehonoreerd, waaronder een AI-maatje voor dementerende ouderen en generatieve prentenboeken voor tweetalige opvoeding.

Debatten in de Tweede Kamer

In het nagesprek op het podium ging Aerdts in op de recente politieke debatten rondom Prinsjesdag. Volt-fractievoorzitter Laurens Dassen vroeg daarin nadrukkelijk aandacht voor AI en pleitte voor een nationaal AI-veiligheidsinstituut. Hoewel er in de Kamer lacherig werd gereageerd op de veelvuldige herhaling van de term AI, benadrukte Aerdts dat de urgentie breed gedragen wordt door partijen als VVD, CDA en D66. Het kabinet onderzoekt momenteel hoe een Nederlands AI-veiligheidsinstituut kan worden vormgegeven, vergelijkbaar met initiatieven in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. Een advies hierover wordt eind dit jaar verwacht.

Discussie over middelen met NLdigital

In een discussie met Dagmar Lens, directeur van brancheorganisatie NLdigital, kwam de beschikbaarheid van financiële middelen aan bod. Lens gaf aan de ambities te delen om van Nederland weer een digitale koploper te maken, maar waarschuwde dat de huidige budgetten ontoereikend zijn. Zij pleitte voor extra investeringen in infrastructuur, rekenkracht en talent.

Aerdts erkende dat er keuzes gemaakt moeten worden binnen de beschikbare middelen en riep de sector op tot nauwe samenwerking. Door publiek-private krachten te bundelen binnen de Nederlandse Digitaliseringsstrategie wil het kabinet maximale impact realiseren. Tot slot sprak Aerdts haar steun uit voor Europese initiatieven rondom de bescherming van minderjarigen op internet, waaronder een voorgestelde minimumleeftijd van 15 jaar voor zelfstandige sociale-mediaprofielen.