Zicht op rijks-ICT verbetert, maar data vertoont nog hiaten

De nieuwe rapportage is het gevolg van een toezegging aan de Tweede Kamer. Waar het parlement tot nu toe voornamelijk achteraf werd geïnformeerd via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk (JBR) en de verantwoordingsrapportage over ICT, bestond er een sterke behoefte aan sturing aan de voorkant. De Kamer wil weten welke projecten eraan komen en welke budgetten daarmee gemoeid zijn, om zo haar controlerende taak beter uit te kunnen voeren.

Data uit bestaand dashboard

Om extra administratieve druk op de verschillende ministeries te voorkomen, heeft CIO Rijk besloten geen nieuwe uitvragen te doen. De rapportage is volledig samengesteld op basis van reeds beschikbare gegevens uit het openbare Rijks ICT-dashboard.

Hoewel dit proces snel resultaat opleverde, brengt het directe beperkingen met zich mee. Zo bevat de vooruitblik uitsluitend projecten die al in uitvoering zijn en doorlopen in 2027. Nieuwe initiatieven die nog moeten starten, ontbreken. Daarnaast ontbreekt een jaarlijkse uitsplitsing van de verwachte financiën; het dashboard toont momenteel enkel een totaalbedrag aan geschatte kosten en reeds gerealiseerde uitgaven.

175 lopende projecten

Op het moment van opstellen staan er 175 nog niet afgeronde projecten op het Rijks ICT-dashboard. Daarvan hebben 61 projecten een geplande einddatum in of vóór 2026, en 44 in 2027. Bij het merendeel lopen de tijdlijnen en uitgaven gelijk op, maar er zijn uitzonderingen:

* Zeven projecten bevatten geen openbare kostenschatting, wat in sommige gevallen verband houdt met een lopende aanbesteding.

* Bij twee projecten liggen de werkelijk gerealiseerde uitgaven inmiddels al hoger dan de vooraf geschatte totale kosten.

Vernieuwing van het dashboard op komst

De amptelijke leiding erkent de tekortkomingen en geeft aan dat er wordt gewerkt aan verbeteringen. Uit een interne review van het Rijks ICT-dashboard bleek dat er weliswaar veel data werd verzameld, maar dat het daadwerkelijke gebruik en de meerwaarde tegenvielen.

In de toekomst wordt het aantal in te vullen velden gehalveerd, terwijl de financiële informatie juist wordt uitgebreid. Ook wordt het mogelijk gemaakt om nog te starten projecten op te nemen. Als de nieuwe rapportage ondanks deze aanpassingen niet aan de wensen van de Tweede Kamer voldoet, sluit het ministerie niet uit dat het instrument weer wordt aangepast of geschrapt.

Samenloop van debatten

Lidstaten en de Kamer krijgen de nieuwe rapportage vrijwel gelijktijdig met de vertraagde verantwoordingsrapportage over het afgelopen jaar. Beide documenten staan gepland voor behandeling tijdens het Wetgevingsoverleg (WGO) op 9 november. Het ministerie streeft ernaar om in de toekomst de verantwoordingsstroom en de vooruitblik beter op elkaar af te stemmen, waarbij mogelijk de verantwoordingsinformatie kan worden gestroomlijnd als de nieuwe rapportage goed bevallen is.