Big Tech gedagvaard: Wat verbergt de EU in versleutelde chats?
Een hoogoplopend conflict tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie over digitale vrijheid heeft een nieuwe fase bereikt. Jim Jordan, voorzitter van de machtige commissie voor Justitie in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, beschuldigt EU-bureaucraten ervan communicatie over de censuur van Amerikaanse burgers te verbergen via versleutelde apps en zelfvernietigende berichten.
Jordan stuurde sommaties naar tien van de grootste technologiebedrijven ter wereld, waaronder Alphabet (Google), Meta, Microsoft, OpenAI en xAI (het AI-bedrijf van Elon Musk). In de brieven herhaalt hij dat de lopende dagvaardingen (subpoenas) vereisen dat zij alle communicatie met buitenlandse overheden over het verwijderen of beperken van content overhandigen.
Versleutelde berichten en korte timers
De aanleiding voor de verscherpte toon is een verontrustend rapport over de werkwijze van de Europese Commissie. Prabhat Agarwal, het hoofd van het team dat de omstreden Digital Services Act (DSA) handhaaft, zou Europese toezichthouders hebben geadviseerd om gevoelige berichten niet meer via e-mail te versturen.
In plaats daarvan zouden EU-ambtenaren zijn overgestapt op versleutelde chatapps waarbij berichten automatisch worden verwijderd. Volgens de Amerikaanse commissie worden de 'auto-delete timers' op deze apps bovendien steeds korter ingesteld om verantwoording aan de Verenigde Staten te ontlopen.
Onderzoek naar buitenlandse inmenging
De Amerikaanse commissie voor Justitie onderzoekt al langer in hoeverre buitenlandse mogendheden invloed uitoefenen op wat Amerikanen online mogen zeggen. Door de bedrijven formeel te dagvaarden, krijgen zij een juridisch schild: zij kunnen documenten aan het Congres verstrekken zonder dat zij direct in conflict komen met de (vaak strikte) privacywetgeving van de Europese Unie of individuele lidstaten.
Tot nu toe hebben de techbedrijven al duizenden interne documenten en berichten overhandigd die hun contacten met de Europese Commissie blootleggen. Jordan benadrukt nu dat de bewaarplicht ook geldt voor de "vluchtige" communicatie via chatapps.
"Voortdurende verplichting"
In de brieven aan de tech-reuzen waarschuwt Jordan dat de dagvaardingen een "voortdurend karakter" hebben. Bedrijven zijn dus verplicht om ook nieuwe communicatie, inclusief de berichten die volgens de instellingen van de EU zouden moeten verdwijnen, veilig te stellen en te produceren.
De kwestie legt de diepe ideologische kloof bloot tussen Washington en Brussel. Waar de EU met de DSA harde eisen stelt aan het modereren van "desinformatie" en "haatzaaien", beschouwt een aanzienlijk deel van de Amerikaanse politiek dit als een directe aanval op de First Amendment (de vrijheid van meningsuiting).
De strijd om de controle over de digitale publieke ruimte lijkt hiermee te verschuiven van de inhoud van de berichten naar de kanalen waarlangs de regels worden bepaald.
