ICT-debacle dreigt bij DUO: Miljoenenproject loopt vast
De migratie van cruciale ICT-systemen van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) naar een nieuwe cloudomgeving is vastgelopen in een moeras van bureaucreatie, technische discussies en een gebrek aan regie. Hoewel er technisch geen fundamentele belemmeringen zijn, is er nog geen enkele applicatie verhuisd. Het Adviescollege ICT-toetsing trekt in een advies aan minister G. Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) hard aan de bel.
Het project 'Enterprise Cloud' had DUO sneller, flexibeler en veiliger moeten maken. Sinds 2019 werkt de uitvoeringsorganisatie samen met het Overheidsdatacentrum Noord (ODC-Noord) om standaardapplicaties over te zetten naar een modern cloudplatform. Maar anno 2026 is de conclusie pijnlijk: de voortgang stagneert volledig en de kosten lopen op doordat DUO gedwongen is dubbele infrastructuur in de lucht te houden.
"Afwachtende houding en uitstelgedrag"
Volgens het Adviescollege ligt de kern van het probleem bij een gebrek aan daadkracht. DUO zou zich te veel blindstaren op mogelijke tekortkomingen van het nieuwe platform in plaats van simpelweg te beginnen met migreren.
Het college spreekt van een "verlamde besluitvorming". Terwijl de techniek bij ODC-Noord al sinds 2022 grotendeels gereed is, blijft DUO eisen stellen die niet altijd even redelijk of herleidbaar zijn. Zo ontstonden er lange discussies over het aantal firewallregels en technische randzaken, terwijl het overzicht van welke applicaties nu precies verhuisd moeten worden nog niet eens compleet is.
De drie pijnpunten
Het rapport wijst drie hoofdoorzaken aan voor de jarenlange vertraging:
- Gebrekkige sturing: DUO kijkt te veel naar wat er niet kan en betrekt de eigen applicatiebeheerders onvoldoende bij het proces.
- Mislukte voorbereiding: Een zogenaamde 'Proof of Concept' (een proefperiode) levert nauwelijks bruikbare resultaten op en is inmiddels fors uitgelopen.
- ODC-Noord schiet tekort: De dienstverlener (ODC-Noord) reageert te traag op vragen en denkt onvoldoende proactief mee met de specifieke behoeften van DUO, dat verreweg de grootste klant is.
De knop om: "Stop de proef, start de migratie"
Het Adviescollege adviseert minister Moes om het roer radicaal om te gooien. De huidige proefperiode moet direct worden stopgezet. In plaats van praten over techniek, moet DUO nu "concrete stappen" zetten. De eerste applicaties zouden al in het eerste kwartaal van 2026 over moeten zijn. "Het cloudplatform blijft altijd in ontwikkeling. Wachten op toekomstige functionaliteit is verleidelijk, maar verlammend," aldus het college.
Daarnaast wordt gepleit voor een gezamenlijk projectteam van DUO en ODC-Noord experts die onder directe aansturing de migratie gaan forceren.
Belang voor de BV Nederland
Het rapport kijkt verder dan alleen de problemen bij DUO. Het college adviseert de minister om te onderzoeken of ODC-Noord kan uitgroeien tot een 'soevereine clouddienst' voor de gehele overheid. Dit sluit aan bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, waarbij de overheid minder afhankelijk wil worden van grote commerciële cloudreuzen. Daarvoor is echter wel extra investering in geld en expertise nodig, aangezien de huidige financiering door afnemers te krap is voor grote ambities.
Voor minister Moes ligt er een duidelijke taak: ingrijpen bij DUO om te voorkomen dat het project Enterprise Cloud eindigt als het zoveelste ICT-debacle bij de overheid.
Meer over onderwijs
Over Witold Kepinski
