VOLT zet koers uit zonder kabinet: AI-rekenkracht is de nieuwe olie
De droom van een Nederlandse ‘AI-Gigafabriek’ in de Rotterdamse haven heeft een flinke deuk opgelopen. Ondanks een miljoenenplan van serie-ondernemer Han de Groot en energiebedrijf Eneco, weigert het kabinet de benodigde financiële garanties te geven. Hierdoor loopt Nederland volgens De Groot niet alleen miljarden aan Europese steun mis, maar ook een strategische positie in de mondiale AI-race.
Het zat er al even aan te komen, maar de LinkedIn-post van Han de Groot, CEO van AI-infrastructuurbouwer VOLT, laat weinig aan de verbeelding over: Nederland laat een historische kans op Europese miljardensteun schieten. Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) heeft besloten niet mee te gaan in het ambitieuze plan voor een grootschalige rekencentrale in de haven van Rotterdam.
Geen ‘koopmanschap’, wel Groningen
De kern van het conflict draait om de Europese tender voor vijf ‘AI-Gigafabrieken’. Om hiervoor in aanmerking te komen, eist Brussel een financieel commitment van de lidstaten zelf, vaak in de vorm van een vooruitbestelling van rekencapaciteit. De Groot noemt dit simpel 'koopmanschap': door nu te investeren, krijgt Nederland later toegang tot rekenkracht met enorme kortingen én worden miljarden aan Europese subsidies binnengehaald.
Het kabinet kiest echter voor een andere route. In plaats van de gigafabriek in Rotterdam — die op termijn zo'n 7,5 miljard euro zou moeten kosten — gaat de steun naar een veel kleinere faciliteit in Groningen. Volgens staatssecretaris Aerdts volstaat dit voor de huidige behoeften van de overheid en de wetenschap.
De Visie van VOLT: ‘Maker, geen Taker’
Ondanks de politieke afwijzing blijft De Groot strijdbaar. "Onze ambitie blijft onverminderd: Nederland uitbouwen tot producent van AI-rekenkracht," schrijft hij. VOLT zet de plannen dan ook door, maar dan zonder de directe rugwind van het Rijk.
- Focus op de Markt: VOLT gaat door met het contracteren van commerciële klanten voor cloudcapaciteit.
- Strategische Allianties: Er worden partnerschappen gesloten met kennisinstellingen en AI-labs.
- De 'Minifabriek': Als tussenstap lanceert VOLT binnenkort een platform waarmee gebruikers hun eigen AI-modellen kunnen draaien op bestaande rekenclusters.
Waarom dit ertoe doet
De inzet is hoog. AI-rekenkracht (compute) wordt wereldwijd gezien als de nieuwe olie. Landen die hun eigen infrastructuur bezitten, zijn digitaal soeverein; zij die dat niet hebben, blijven afhankelijk van Amerikaanse partijen zoals Microsoft of Google. Nederland had met zijn directe verbindingen naar windparken op de Noordzee een unieke papieren voorsprong om de "AI-energieleverancier" van Europa te worden.
De Groot waarschuwt dat Nederland nu het risico loopt een #AITaker te worden — een land dat alleen technologie consumeert — in plaats van een #AIMaker die de koers bepaalt. Of de private markt de miljardengaten kan dichten die de overheid laat vallen, zal de komende drie jaar moeten blijken. “Nederland laat de kans op Europese miljardensteun voor een AI-Gigafabriek schieten, maar wij gaan door”, aldus Han de Groot, CEO VOLT.