Harde kritiek: Toezicht op digitale overheid schiet tekort

De Wet digitale overheid trad op 1 juli 2023 gedeeltelijk in werking met als doel veiliger inloggen bij de overheid af te dwingen. Hoewel de wet technologieneutraal is opgezet, is DigiD momenteel nog het enige publieke inlogmiddel. Dit creëert een kwetsbaar 'single point of failure'.

Knelpunten in de praktijk

De onderzoekers concluderen dat het effect van de wet in de uitvoering uitblijft. Enkele kritieke bevindingen uit het rapport zijn:

Betrouwbaarheidsniveau 'hoog' ontoereikend: De functionaliteit voor burgers om op het hoogste veiligheidsniveau in te loggen is momenteel onvoldoende en wordt nauwelijks gebruikt.

Machtigingen in pilotfase: Voorzieningen voor ouderlijk gezag en bewindvoering bevinden zich nog in een experimentele fase, waardoor het benodigde veiligheidsniveau nog niet kan worden behaald.

Privacyrisico's: Door het ontbreken van goede bevoegdheidsverklaringen delen mensen in de praktijk hun DigiD-inloggegevens met anderen, wat het risico op identiteitsfraude vergroot.

Toezicht schiet tekort

Een ander groot zorgpunt is het toezicht. Momenteel is de naleving van de wet niet goed geborgd omdat er in de praktijk geen invulling aan het toezicht wordt gegeven. De onderzoekers adviseren daarom om het toezicht weg te halen bij de minister van BZK en onder te brengen bij een onafhankelijke stelseltoezichthouder.

Aanbevelingen voor de toekomst

Om het vertrouwen in de digitale overheid te herstellen, moet de minister van BZK transparanter worden over het tijdschema voor de verdere uitrol van de wet. Ook moet de samenhang tussen huidige middelen zoals DigiD en toekomstige ontwikkelingen, zoals de Europese digitale identiteitsbewijzen (EDI-Wallet), duidelijker in kaart worden gebracht.

Over het rapport 

De evaluatie is opgesteld door Hooghiemstra & Partners in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Het rapport is gebaseerd op literatuuronderzoek en diepte-interviews met betrokken organisaties zoals de Belastingdienst, Logius en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur.