AI en geopolitieke spanningen bedreigen financiële stabiliteit

Geopolitieke spanningen en geo-economische fragmentatie blijven de belangrijkste risicofactoren voor onze economie. Volgens de centrale bank kan een langdurig conflict in het Midden-Oosten de energieprijzen opdrijven, wat leidt tot hogere inflatie en een lagere economische groei. Deze spanningen versterken bovendien bestaande kwetsbaarheden in het systeem, zoals hoge overheidsschulden en overgewaardeerde financiële markten.

"De risico’s voor de Nederlandse financiële stabiliteit blijven groot", waarschuwt DNB-president Olaf Sleijpen. "Gelukkig blijkt uit onze stresstest dat banken bestand zijn tegen mogelijke verliezen door een aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Dat bewijst eens te meer het belang van stevige buffers."

AI tilt cyberdreiging naar hoger niveau

De digitale weerbaarheid van banken en verzekeraars wordt zwaar op de proef gesteld. Door het gebruik van krachtige (generatieve) AI-modellen neemt de schaal, snelheid en complexiteit van cyberaanvallen en hybride incidenten hand over hand toe.

Financiële instellingen moeten daardoor sneller dan ooit kwetsbaarheden verhelpen en effectief kunnen uitwijken bij storingen. DNB pleit dan ook voor een gecoördineerde Europese aanpak rondom de ontwikkeling van AI en een betere internationale informatie-uitwisseling over de risico's ervan.

Banken doorstaan stresstest, zorgen om schaduwbankieren

Ondanks de dreigingen schetst DNB ook een geruststellend beeld: de Nederlandse bankensector staat er kapitaalkrachtig voor. In een zwaar scenario waarin het conflict in het Midden-Oosten escaleert en de kredietverliezen oplopen, daalt de gemiddelde kernkapitaalratio van de banken weliswaar met ongeveer 2 procentpunt, maar blijft deze met 15,7% ruim boven de minimale vereisten.

De zorgen van de toezichthouder verschuiven ondertussen naar minder transparante markten:

Private credit: Deze niet-beursgenoteerde bedrijfsleningen buiten het bankencircuit om groeien hard. Hoewel ze zorgen voor markt-diversificatie, is er nauwelijks zicht op de kredietkwaliteit. Uit een uitvraag van DNB blijkt dat de grootste Nederlandse verzekeraars hun blootstelling hieraan in vier jaar tijd met een derde hebben zien toenemen tot ruim 16 miljard euro (circa 8% van het belegde vermogen).

Stablecoins: De markt voor deze aan valuta gekoppelde cryptomunten is in twee jaar tijd verdubbeld naar 300 miljard dollar. Hoewel de directe risico's voor Nederlandse huishoudens nu nog klein zijn, waarschuwt DNB dat verdere groei de traditionele bankenfinanciering kan ontwrichten. Wereldwijde, consistente regelgeving is volgens de centrale bank noodzakelijk.