Gartner: 'CFO’s moeten AI op grotere schaal productief maken'

Dat stelt marktonderzoeksbureau Gartner tijdens de openingstoespraak van het Gartner Finance Symposium/Xpo 2026 in National Harbor. “Als CFO’s het gevoel hebben vast te zitten in de pilotfase van AI, komt dat waarschijnlijk doordat ze een toevallige fabriek hebben gebouwd: veel nieuwe machines, maar geen systemen om ze mogelijk te maken en met elkaar te verbinden”, aldus Clement Christensen, VP Analyst bij Gartner.

Volgens Gartner blijkt dat probleem ook uit de manier waarop AI-budgetten worden verdeeld. Veel financiële afdelingen investeren nog vooral in productiviteits- en procesverbeteringen, in plaats van in systemen en middelen die AI op grotere schaal waarde laten creëren. Data van Gartner die tijdens de keynote werden gepresenteerd, tonen aan dat 84 procent van de AI-uitgaven binnen finance betrekking heeft op individuele productiviteit en procesverbetering, terwijl slechts 16 procent gaat naar toepassingen die de bedrijfsresultaten wezenlijk kunnen veranderen.

Investeringen anders prioriteren

“Met AI is het simpelweg niet nodig en onjuist om te denken dat finance eerst efficiëntiewinst moet behalen voordat het hogere waarde-uitkomsten kan realiseren”, zegt Tamara Shipley, VP Analyst binnen de Gartner Finance-praktijk. “Breakaway firms prioriteren hun investeringen anders. Zij geven voorrang aan groeipotentieel boven kostenbesparing.”

Christensen en Shipley stellen dat veel organisaties momenteel te maken hebben met 'hopeful disappointment' rond AI: bestuurders blijven optimistisch over de technologie, maar de resultaten blijven achter bij de verwachtingen. Volgens Gartner rapporteert 71 procent van de gemiddelde financiële teams een lage impact van AI-investeringen, terwijl 62 procent van de CFO’s aangeeft dat minder dan een kwart van hun AI-initiatieven meetbare voordelen oplevert.

Vergelijking met industriële revoluties

Tijdens de keynote werd de huidige ontwikkeling van AI vergeleken met eerdere industriële revoluties, zoals het spoorwegtijdperk en de eerste gemechaniseerde fabrieken. Volgens Gartner ontstaat transformationele waarde niet alleen door technologie, maar vooral door systemen die machines, mensen, data, kennis en governance met elkaar verbinden.

“Governance gaat niet alleen over controles, richtlijnen en risico’s”, aldus Shipley. “Het gaat er net zo goed om dingen sneller te laten verlopen.”

Tekort aan digitaal talent

Een belangrijke belemmering vormt volgens Gartner het tekort aan digitaal talent. Onderzoek van het bedrijf laat zien dat momenteel slechts ongeveer 30 procent van het financiële personeel als digitaal talent kwalificeert: medewerkers die zelf een technologische oplossing kunnen bouwen wanneer zij een probleem tegenkomen. Volgens Gartner streven voorlopers naar percentages van 90 procent of hoger.

“Financiële leiders moeten technologiewerk nu democratiseren en hun mensen in staat stellen ermee aan de slag te gaan, omdat het simpelweg niet mogelijk zal zijn om al het benodigde digitale talent aan te nemen”, zegt Christensen. “Financewerk is technologiewerk.”

AI-investeringen als één portefeuille beoordelen

Gartner adviseert CFO’s om alle AI-investeringen binnen de organisatie samen te brengen en als één portefeuille te beoordelen. Daarbij zouden financiële leiders moeten nagaan of investeringen toekomstige AI-toepassingen versnellen, bijdragen aan omzetgroei of herbruikbare middelen opbouwen, zoals kennis, governance en dataproducten.

“Het systeem dat financiële leiders bouwen om mensen en machines beter samen te laten werken, is net zo belangrijk als de machines zelf”, aldus Christensen. “Kort gezegd moeten CFO’s doelbewust een fabriek bouwen.”