Rijksoverheid komt met auditkader voor AI

Het symposium, georganiseerd door het Ministerie van Financiën en landsadvocaat Pels Rijcken, stond volledig in het teken van verantwoorde AI-inzet door de overheid. Met het nieuwe kader wil het Rijk overheidspartijen concrete handvatten bieden, maar ook de democratische controle versterken zo meldt Blaauw op LinkedIn.

Meer macht voor de gemeenteraad en rekenkamer

Het nieuwe normenkader is een direct antwoord op de toenemende complexiteit van AI-toepassingen bij de overheid. Om te zorgen dat het raamwerk ook daadwerkelijk waterdicht is, werkt de overheid nauw samen met de Auditdienst Rijk (ADR) en NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors.

Het doel van het initiatief is tweeledig. Enerzijds moet het kader overheidsorganisaties vooraf absolute helderheid bieden over de wetten en ethische normen waar hun algoritmes aan moeten voldoen. Anderzijds dient het als een concreet controle-instrument voor lokale toezichthouders. Lokale rekenkamers en gemeenteraden krijgen hiermee een objectieve meetlat in handen om het AI-beleid van hun college effectief te controleren, wat de transparantie naar de burger moet vergroten.

AI-verordening en Europees verbod op 'nudifiers'

De aankondiging komt op een moment dat de wetgeving rondom kunstmatige intelligentie in een stroomversnelling zit. Tijdens het symposium stippe De Blaauw de lopende internetconsultatie aan voor de Nederlandse uitvoeringswet van de Europese AI-verordening. Deze wetgeving moet de Europese regels vertalen naar de Nederlandse praktijk en bepalen hoe het nationale toezicht wordt ingericht.

Daarnaast wees de Rijks-CIO op een recente doorbraak in Brussel. Vlak voor de start van het symposium werden de Europese onderhandelingen over de zogeheten 'AI Omnibus' succesvol afgerond. Onderdeel van dit nieuwe pakket is een Europees verbod op zogeheten nudifier tools: AI-software die wordt misbruikt om personen digitaal en zonder hun toestemming te ontmaken van kleding.

Opschalen via de Nederlandse Digitaliseringsstrategie

Ondanks de focus op risicobeheersing en strenge wetgeving, benadrukte De Blaauw dat AI de overheid ook grote kansen biedt om haar dienstverlening te verbeteren. Het kabinet wil de technologie de komende tijd dan ook gericht gaan opschalen.

Dit gebeurt in het kader van de vernieuwde Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). De overheid heeft een aantal specifieke maatschappelijke toepassingsgebieden geselecteerd waar AI-systemen op grotere schaal zullen worden uitgerold. Dankzij het aangekondigde auditkader moet die opschaling vanaf het begin veilig, rechtvaardig en controleerbaar verlopen.