Tweede Kamer eist harde cybersecurity-actie voor eind 2026

De aangenomen moties volgen op een week waarin de Kamer debatteerde over prangende IT-kwesties zoals digitale inclusie, gegevensbescherming en de recente stroom aan grote datalekken.

Gas erop bij soevereine cloud en GPT-NL

Een van de meest opvallende besluiten is de formele steun voor GPT-NL, het in ontwikkeling zijnde Nederlandse AI-taalmodel dat een privacyvriendelijk en transparant alternatief moet bieden voor Amerikaanse techreuzen. Een motie van El Boujdaini en Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) verplicht de overheid om als launching customer (eerste grote klant) voor GPT-NL op te treden. Hiermee wil de Kamer Europese innovatie een directe economische impuls geven.

In het verlengde daarvan moet ook de onderliggende infrastructuur snel onafhankelijk worden van buitenlandse hyperscalers:

Europese datacentra: Samen met Ruud Verkuijlen (VVD) en Jantine Zwinkels (NSC) diende El Boujdaini een motie in die onderzoekt hoe Nederland bij vergunningverlening kan sturen op Europese autonomie voor datacenter-capaciteit.

Frontier-AI: Een mede door Felix Klos (D66) ingediende motie roept het kabinet op om in Europa de leiding te nemen bij het versterken van randvoorwaarden voor geavanceerde AI-modellen, met een focus op rekenkracht, toptalent en onderzoek.

Blauwdruk voor een Nederlandse AI-gigafabriek

Om al die AI-ambities waar te maken, is een enorme hoeveelheid rekenkracht nodig. De overheid gaat daarom haar eigen behoefte aan rekenkracht voor de komende tien jaar strak in kaart brengen.

Het doel van deze inventarisatie is ambitieus: de overheid moet haar inkoopkracht gebruiken om de ontwikkeling van zware AI-infrastructuur op eigen bodem te stimuleren. De motie – ingediend met Ouafa Oualhadj (GL-PvdA) en Ruud Verkuijlen – spreekt expliciet over het verkennen van de mogelijkheden voor een AI-gigafabriek in Nederland.

Alarmbellen rondom cybersecurity en vitale infrastructuur

Naast innovatie is er grote bezorgdheid over de achteruitgaande digitale veiligheid van Nederland. Op de gezaghebbende National Cyber Security Index is Nederland gekelderd van de 20e naar de 36e plaats.

"Dit vraagt om actie", schrijft El Boujdaini. De Kamer eist dat het kabinet nog voor het einde van 2026 met een concreet plan komt om de digitale weerbaarheid te verhogen. Daarin moet nadrukkelijk worden vastgelegd hoe de overheid haar eigen verouderde IT-systemen gaat vernieuwen en onderhouden.

Daarnaast komt er eindelijk schot in de screening van de fundamentele netwerken van ons land. Hoewel de economie volledig leunt op digitale infrastructuur, ontbrak een verplichte risicobeoordeling tot nog toe. Een breed gesteunde motie van Verkuijlen zorgt ervoor dat deze risicobeoordeling nog vóór de komende begrotingsbehandeling wordt uitgevoerd, waarna de resultaten vertrouwelijk met de Tweede Kamer worden gedeeld.