Gartner: 'Onbalans tussen AI-investeringen CFO's en verwachtingen van bestuur'

Uit een enquête onder 204 financiële leiders, gehouden in maart 2026, blijkt dat slechts 20% van de AI-projecten in de financiële sector gericht is op het verbeteren van de besluitkwaliteit. Daartegenover staat dat 45% van de AI-investeringen in de financiële sector gericht is op het verhogen van de productiviteit.

Shankar Keshav, Principal Analyst bij Gartner Finance: “Veel CFO’s geven prioriteit aan AI-toepassingen die gericht zijn op productiviteit en efficiëntie. Toch hechten raden van bestuur meer waarde aan investeringen die groei stimuleren, de besluitvorming verbeteren en een concurrentievoordeel opleveren.”

Gericht op productiviteit of transacties

Financiële AI-portfolio’s zijn vaak gericht op toepassingen die de individuele productiviteit verbeteren of transactieprocessen stroomlijnen. Hoewel deze investeringen meetbare efficiëntieverbeteringen kunnen opleveren voor de financiële afdeling, is er een grens aan de voordelen die ze bieden voor de meeste organisaties. Zodra een taak sneller of met minder inspanning kan worden uitgevoerd stagneert het voordeel volgens Gartner vaak, tenzij die efficiëntie een bredere zakelijke beslissing beïnvloedt of de financiële afdeling in staat stelt om op een wezenlijk andere manier te opereren.

Keshav: “Deze onbalans kan leiden tot een perceptiekloof, waarbij financiële leiders vooruitgang melden op het gebied van AI-adoptie, maar raden van bestuur beperkte strategische impact zien. Als gevolg hiervan kunnen zelfs goed uitgevoerde AI-initiatieven tekortschieten in de verwachtingen wanneer ze niet de resultaten adresseren die op ondernemingsniveau het meest gewaardeerd worden.”

Opvallend is dat uit het onderzoek naar voren kwam dat afdelingen die investeerden in wat Gartner “Upend”-AI-initiatieven noemt – initiatieven die nieuwe waardeproposities, producten of markten creëren – meer dan twee keer zo vaak aangeven een hoge gerealiseerde waarde uit AI te halen.

Portefeuillebenadering

Om beter aan te sluiten bij de verwachtingen van de raad van bestuur, adviseert Gartner CFO’s om een portefeuillebenadering te hanteren voor AI-investeringen. Hierbij moet een goede mix van initiatieven worden gegarandeerd die bijdragen aan ondernemingsresultaten, in plaats van alleen aan interne efficiëntie.

Keshav: “CFO’s moeten meer investeren in AI-toepassingen die de besluitvorming verbeteren, scenario-analyse mogelijk maken, groeikansen identificeren en herbruikbare activa opbouwen, zoals data, modellen en kennis.”

Focus op impact op ondernemingsniveau

Dit vereist een verschuiving in de manier waarop AI-initiatieven worden gemeten, met meer focus op de impact op ondernemingsniveau in plaats van alleen op het aantal pilots of bespaarde uren.

Keshav: “CFO’s moeten duidelijk maken en communiceren hoe succes van financiële AI eruitziet, met duidelijke meetbare grootheden die gekoppeld zijn aan ondernemingsdoelstellingen. Hierbij moeten zowel kortetermijnvoordelen als langetermijnstrategische waarde worden meegenomen. Dit zal een bewegend doel blijven, dat herbeoordeling en herbalansering vereist naarmate zakelijke behoeften en verwachtingen evolueren.”

Klanten van Gartner kunnen meer lezen in het onderzoeksrapport 'What Actually Drives Value in Finance AI Investments'. Voor niet-klanten deelt Gartner meer informatie in 'The CFO Report'.