CIO Rijk zet in op CO2-reductie bij overheidsdatacenters

Datacenters zijn essentieel voor de maatschappelijke taken van de overheid, zoals de uitgifte van DigiD, het verwerken van belastingaangiften en de besturing van Rijkswaterstaat-objecten zoals bruggen en sluizen. De stijgende vraag naar digitale diensten en toepassingen van kunstmatige intelligentie zorgt er echter voor dat het energieverbruik van deze faciliteiten toeneemt. Tegen de achtergrond van de nationale doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn en strengere Europese wet- en regelgeving, wil de Rijksoverheid een trekkersrol op zich nemen bij het reduceren van CO2-uitstoot en energieverbruik.

Als onderdeel van het project heeft de externe partij Interact bijna 3800 overheids-servers doorgelicht op energie-efficiëntie. De uitkomsten laten zien dat de geanalyseerde hardware goed presteert. Een opvallende bevinding is dat de leeftijd van een server geen directe voorspeller blijkt te zijn voor de mate van efficiëntie. In meerdere gevallen behaalden servers van negen jaar oud vergelijkbare resultaten als apparatuur van twee jaar oud. Deze inzichten bieden mogelijkheden voor een flexibeler lifecyclemanagement, waarbij apparatuur langer in gebruik kan blijven zonder prestatieverlies.

Uit de analyse blijkt dat er daarnaast concrete verduurzamingswinst mogelijk is door een betere benutting van de servercapaciteit en een gerichtere vervangingsplanning. Volgens de opgestelde berekeningen kan dit over een periode van vijf jaar leiden tot een besparing van 11,7 miljoen kilowattuur aan energie, meer dan 2 miljoen euro aan energiekosten en een reductie van 2674 ton CO2-equivalent.

Circulariteit

Naar aanleiding van de resultaten zijn vijf centrale aanbevelingen opgesteld voor het vervolg van het traject. De deelnemende ODC’s richten zich op het verbeteren van datagedreven duurzaamheidsmetingen, het vergroten van de transparantie over de eigen efficiëntie en het onderzoeken van technologische vernieuwingen zoals vloeistofkoeling en het verhogen van de circulariteit van IT-hardware. Ook wordt gekeken naar het efficiënter benutten van bestaande capaciteit om verdere uitbreiding van fysieke apparatuur te beperken.

Het CIO-beraad heeft de resultaten en de voorstellen uit de eerste fase bekrachtigd en ingestemd met de vervolgstappen. De vier datacenters blijven kennis en praktische oplossingen onderling uitwisselen om dubbel werk te voorkomen en bewezen methoden rijksbreed toe te passen. Betrokkenen benadrukken dat verduurzaming een continue opgave blijft, waarbij ook toekomstige keuzes in softwareontwikkeling, IT-architectuur en de inzet van kunstmatige intelligentie het totale energieverbruik van de overheid zullen bepalen.