Datakabels ook kwetsbaar bij handmatig graven
Ondergrondse datakabels kunnen onder specifieke omstandigheden ernstig beschadigd raken wanneer er handmatig met een schep wordt gegraven. Dat blijkt uit onafhankelijk onderzoek van instituut Kiwa, uitgevoerd in opdracht van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Hoewel de praktijk van handmatig 'voorsteken' verplicht is om machinale graafschade te voorkomen, blijkt deze werkwijze zelf dus ook niet zonder risico's.
Graafschade aan telecom- en datakabels leidt op grote schaal tot storingen in internet, televisie en telefonie. Naast maatschappelijke overlast levert dit aanzienlijke financiële schade en vertraging op. Juist nu de graafactiviteiten in Nederland fors toenemen door de energietransitie, is het beperken van kabelbeschadigingen een prioriteit. Signals uit de graafsector dat handmatig voorsteken regelmatig schade veroorzaakt, waren voor de RDI aanleiding om de kwetsbaarheid van datakabels wetenschappelijk te laten testen.
Kabels doorgestoken tijdens laboratoriumtests
Voor het onderzoek simuleerde Kiwa handmatige graafbewegingen in een gecontroleerde bodemopstelling. Hierbij werd gevarieerd in zanddekking, valhoogte en de hoek waaronder de schep de grond in ging.
Uit de testen kwam naar voren dat meerdere veelgebruikte typen datakabels bij een stevige schepslag volledig doorgestoken kunnen worden. Kabels die voorzien waren van een beschermende buitenmantel liepen in de opstelling uitsluitend oppervlakkige beschadigingen op. Of deze oppervlakkige schade op de langere termijn tot functieverlies of signaalstoringen leidt, is in dit specifieke onderzoek niet getoetst.
Regels en CROW 500 blijven ongewijzigd
Ondanks de bevindingen benadrukt de RDI dat handmatig voorsteken de norm blijft binnen de sector. In de praktijk is het lokaliseren van kabels met de hand nog altijd de meest effectieve methode om zware, machinale schade te voorkomen.
De bestaande verplichtingen en wetgeving veranderen vooralsnog niet. Bedrijven en grondroerders blijven verplicht om te werken volgens de standaard KLIC-procedure en de geldende richtlijnen uit de CROW 500-norm voor zorgvuldig graven.
Branche in gesprek over extra bescherming
Wel ziet de RDI in de resultaten aanleiding om met netwerkbeheerders, aannemers en kabelfabrikanten te zoeken naar aanvullende voorzorgsmaatregelen. Gedacht wordt aan betere fysieke kabelbeschadiging, duidelijkere markeringen in de grond en aangescherpte werkafspraken op de bouwplaats.
"Transparantie over de uitkomsten van het onderzoek helpt de sector om risico’s beter te beheersen en schade zoveel mogelijk te voorkomen", toelicht Ties Dammers, manager openbare netwerken bij de RDI. De onderzoeksresultaten zijn inmiddels gepresenteerd aan de sector tijdens de ledenvergadering van het Kabel en Leiding Overleg (KLO).
Meer over connectiviteit
Over Witold Kepinski
