Nederland schaft GlobalEye-verkenningsvliegtuig aan

De Europese GlobalEye is uitgerust met krachtige radarsystemen, geavanceerde sensoren en directe communicatieapparatuur. Hierdoor is het toestel in staat om grote gebieden te bewaken en moeilijk detecteerbare dreigingen — zoals kruisraketten, kleine drones en verdekte radarinstallaties — vroegtijdig op te sporen. De verzamelde tactische informatie wordt in realtime gedeeld met gevechtsvliegtuigen, marineschepen en grondtroepen om een actueel beeld van het operatiegebied te vormen. Daarnaast kan het toestel fungeren als vliegend commandocentrum.

Meer zelfstandigheid naast NAVO-vloot

Momenteel beschikt Defensie niet over een eigen toestel voor dit type radar- en verkenningstaken. Nederland leunt hiervoor op de verouderde AWACS-vloot van de NAVO. Samen met tien andere bondgenoten investeert Nederland reeds in de vervanging van deze gecombineerde vloot door de GlobalEye, maar met de aanschaf van een eigen toestel krijgt Nederland de flexibiliteit om zelfstandig te bepalen waar en wanneer het verkenningsvliegtuig wordt ingezet.

Om de inzet efficiënt te organiseren, gaan Nederland en Zweden intensief samenwerken. Het Nederlandse toestel wordt ondergebracht in een gezamenlijke capaciteitspool met drie Zweedse GlobalEye-vliegtuigen, waardoor bemanningen uit beide landen gebruik kunnen maken van de beschikbare toestellen.

Levering in 2031, toegang vanaf 2028

De definitieve levering van het Nederlandse toestel staat gepland voor 2031. Vanaf 2028 krijgen Nederlandse militairen echter al toegang tot de Zweedse GlobalEye-vliegtuigen. Hierdoor kunnen Nederlandse bemanningen ruim voor de eigen oplevering ervaring opdoen met de operationele procedures en kan Defensie de capaciteit al in een vroeg stadium inzetten bij missies of internationale oefeningen.

Beide NAVO-partners trekken eveneens samen op bij de doorontwikkeling van het radarsysteem, waarmee de bilaterale defensiebanden en de Europese veiligheidsarchitectuur verder worden versterkt.