Slim roosteren en technologie helpt hoge werkdruk in ziekenhuizen tegen te gaan

Dat blijkt uit onderzoek van Intelligence Group en Welliba naar 34 Nederlandse ziekenhuizen, waarin gegevens over wensen van zorgprofessionals, de inhoud van vacatures en de ervaringen van medewerkers zijn gecombineerd. Werkdruk is het thema dat medewerkers het slechtst beoordelen. Ook flexibiliteit staat bij topklinische ziekenhuizen in de top drie van grootste knelpunten. Toch zijn er ziekenhuizen die op deze onderdelen sterk naar voren komen. Bij deze koplopers vallen maatregelen op zoals chronoroosters, minder last-minute wijzigingen in roosters, spraakgestuurde rapportages en het gebruik van robots. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis scoort op flexibele werkregelingen ruim 60 procent hoger dan het laagst scorende ziekenhuis. Máxima Medisch Centrum en Canisius Wilhelmina Ziekenhuis presteren beter op het verlagen van werkdruk, met een score die 30 procent hoger ligt dan bij het laagst scorende ziekenhuis.

Zorgprofessionals hechten volgens het onderzoek vooral veel waarde aan invloed op hun werktijden. Vacatureteksten van ziekenhuizen geven echter weinig inzicht in wat instellingen op dit vlak, en op andere thema’s, daadwerkelijk bieden aan medewerkers.

Jeroen Bosch Ziekenhuis scoort 93 op flexibiliteit

Bij de 27 onderzochte topklinische ziekenhuizen krijgen flexibele werkregelingen gemiddeld een employee-experiencescore van 69,3. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis scoort 93, tegenover 58 bij het laagst scorende ziekenhuis, een verschil van 60 procent.

Medewerkers noemen het proactieve capaciteitsmanagement en het chronorooster, waarbij diensten worden afgestemd op het bioritme van medewerkers, als positieve punten. Hierdoor zijn roosters voorspelbaarder en zijn er minder last-minute wijzigingen. Reinier de Graaf Ziekenhuis en St. Antonius Ziekenhuis scoren met respectievelijk 87 en 83 eveneens bovengemiddeld.

Grip op rooster, voorspelbaarheid en ondersteuning

Volgens Renate Hezemans van Welliba gaat flexibiliteit in de zorg niet alleen over minder uren werken of thuiswerken. Voor medewerkers zit de winst vooral in grip op het rooster, voorspelbaarheid en ondersteuning tijdens onregelmatige diensten. Op deze punten zijn in de onderzoeksdata grote verschillen tussen ziekenhuizen zichtbaar.

Werkdruk krijgt bij topklinische ziekenhuizen gemiddeld de laagste waardering, met een score van 62,4. Máxima Medisch Centrum en Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) scoren beide 76, tegenover 58 bij het laagst scorende ziekenhuis. Medewerkers van Máxima MC en CWZ noemen automatisering, spraakgestuurde rapportages en robots als positieve punten. Deze toepassingen dragen bij aan efficiëntere werkprocessen en een lagere administratieve belasting. CWZ behaalt daarnaast met een score van 84 de hoogste totale employee-experiencescore van de onderzochte topklinische ziekenhuizen.

Vacatures vertellen weinig over oplossingen

Zeggenschap over begin-, pauze- en eindtijden staat bij alle tien onderzochte beroepsgroepen in de top drie van gewenste vormen van flexibiliteit; het aantal werkdagen bij negen van de tien. Toch vertellen ziekenhuizen in vacatureteksten nauwelijks wat zij doen om werkdruk beheersbaar te maken. Wanneer werkdruk wordt genoemd, gebeurt dat vaak als functie-eis, waarbij van de kandidaat wordt verwacht dat deze ermee kan omgaan.

Geert-Jan Waasdorp van Intelligence Group stelt dat arbeidsmarktcommunicatie een hoge werkdruk niet kan wegnemen en dat het verhaal naar buiten toe moet overeenkomen met de praktijk binnen ziekenhuizen. Ziekenhuizen die investeren in voorspelbare roosters, efficiëntere processen en minder administratie hebben volgens hem een onderscheidend verhaal, wat volgens hem bijdraagt aan zowel werving als behoud van personeel.

Voor het onderzoeksrapport, getiteld Wat je ziet, wat je leest en wat je ervaart, zijn 27 topklinische ziekenhuizen en zeven umc’s onderzocht. Intelligence Group analyseerde doelgroep- en vacaturedata, terwijl Welliba publieke sentimentdata over 24 contextfactoren verzamelde. De onderzoekers benadrukken dat de resultaten samenhang laten zien, maar geen bewezen oorzakelijk verband.