SURF gunt bouw Nederlandse AI-fabriek aan Eurofiber in Groningen

De AI-fabriek maakt gebruik van de supercomputingcapaciteit van de EuroHPC JU voor de ontwikkeling van generatieve AI-modellen. Door rekenkracht, databronnen en expertise te combineren ontstaat ruimte voor nieuwe AI-toepassingen op terreinen als gezondheidszorg, energietransitie, mobiliteit, veiligheid en onderwijs.

De faciliteit moet daarnaast bijdragen aan de digitale soevereiniteit van Nederland en Europa. Zo sluit de infrastructuur aan bij Europese uitgangspunten rond transparantie, samenwerking, veiligheid en controle over data.

Duurzaamheid als uitgangspunt

Duurzaamheid vormde vanaf de eerste ontwerpfase een centraal onderdeel van het project. Het ontwerp van Eurofiber maakt directe koeling van AI-processoren mogelijk, waardoor geen drink- of oppervlaktewater nodig is voor de koeling van de installatie. Vrijwel alle vrijkomende warmte wordt via datathermie hergebruikt in het warmtenet van WarmteStad in Groningen, wat neerkomt op verwarming voor ongeveer 2.000 woningen en een CO2-reductie van circa 85 procent.

Door deze maatregelen ligt de PUE (Power Usage Effectiveness) van het datacenter ver onder die van conventionele datacenters, meldt Eurofiber. Het datacenter is bovendien samen met de netbeheerder zo ontworpen dat het geen extra druk legt op het regionale elektriciteitsnet, onder meer door de inzet van batterijsystemen om netcongestie te beperken.

'Versterkt onze digitale soevereiniteit'

Hans Louwhoff, Lid Raad van Bestuur van SURF: "De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie vraagt om hoogwaardige rekenkracht, betrouwbare data en specialistische expertise. Met de AI-fabriek creëren we een nationale voorziening waarmee onderzoekers, onderwijsinstellingen, overheden en bedrijven kunnen bouwen aan AI-toepassingen die aansluiten bij onze publieke waarden. Daarmee versterken we niet alleen innovatie, maar ook onze digitale soevereiniteit. Duurzaamheid was vanaf het begin een harde voorwaarde voor dit project. Het ontwerp van Eurofiber laat zien dat grootschalige AI-infrastructuur hand in hand kan gaan met verantwoord energiegebruik."

Elisabeth Hankeln, Managing Director Eurofiber Cloud Infra: "Deze opdracht brengt twee werelden samen die vaak los van elkaar worden gezien: de explosieve groei van AI en de noodzaak om onze digitale infrastructuur steeds duurzamer te maken. Bij Eurofiber investeren we al jaren in innovaties op het gebied van energie-efficiëntie, warmteterugwinning en slimme integratie van datacenters in het energiesysteem. In dit project voor SURF mogen we al die kennis en ervaring samenbrengen. Dat biedt een unieke kans om een AI-faciliteit te realiseren die qua duurzaamheid en energie-efficiëntie behoort tot de absolute koplopers in de sector en die een nieuwe norm zet voor toekomstige datacenters."

Een mijlpaal voor Nederland

Met de AI-fabriek krijgt Nederland grootschalige AI-infrastructuur die specifiek is bedoeld voor het ontwikkelen, trainen en toepassen van geavanceerde AI-modellen binnen een Nederlandse en Europese context. De combinatie van digitale soevereiniteit, wetenschappelijke innovatie en duurzaamheid maakt het project volgens de betrokken partijen uniek in Nederland.

De AI-fabriek wordt gerealiseerd in het bestaande datacenter van Eurofiber in Groningen. De faciliteit moet in de loop van 2027 worden opgeleverd, waarna de AI-supercomputer naar verwachting begin 2028 op volle capaciteit draait.