Cijfers overheid te rooskleurig: Digitoegankelijkheid blijft ver achter
Acht jaar na de invoering van het Besluit digitale toegankelijkheid overheid (Bdto) blijkt het merendeel van de overheidswebsites en -apps nog altijd niet te voldoen aan de wettelijke toegankelijkheidsnormen. Hoewel het officiële Dashboard Digitoegankelijk van de Rijksoverheid meldt dat tien procent aan de eisen voldoet, stelt nieuw onderzoek dat dit beeld veel te rooskleurig is. In werkelijkheid is slechts vijf procent van de digitale overheidsdiensten aantoonbaar toegankelijk voor iedereen, waaronder mensen met een functiebeperking.
Het verschil in de cijfers verklaren de onderzoekers doordat het overheidsdashboard ook toegankelijkheidsverklaringen meerekent waarvan de onderbouwing ontoereikend of incompleet is zo meldt digimonitor.nl.
Binnen de categorie verklaringen met de hoogste status blijkt maar liefst 89 procent niet op orde te zijn. Veel verklaringen zijn verouderd, bevatten dode links naar onderzoeksrapporten of claimen een status die op basis van automatische scans onterecht blijkt te zijn. Daarnaast ontbreekt het bij naar schatting dertig procent van de overheidswebsites en -apps aan een verplichte opname in het centraal register.
Bij grote, veelgebruikte overheidssystemen worden nog steeds structurele gebreken gesignaleerd. Zo kampt de nieuwste versie van het Platform Rijksoverheid Online, dat honderden overheidssites ondersteunt, met aanhoudende toegankelijkheidsproblemen. Ook de inlogomgeving van DigiD beschikt niet over een volledige A-status, doordat de specifieke inlogpagina jarenlang buiten de onderzoekssteekproeven viel. Bij de Belastingdienst bleven belangrijke voorzieningen, zoals de online aangifteomgevingen voor de loonbelasting en btw, jarenlang slecht bedienbaar via enkel het toetsenbord.
Geen toezichthouder
Als hoofdoorzaak van de trage vooruitgang wijzen de onderzoekers naar het ontbreken van een centrale, onafhankelijke toezichthouder die inhoudelijk controleert en kan handhaven. Bij de invoering van de wetgeving in 2018 koos de Rijksoverheid voor een model op basis van onderling bestuurlijk vertrouwen. Die aanpak schiet in de praktijk tekort. Waar commerciële bedrijven sinds de invoering van de European Accessibility Act in 2025 streng worden gecontroleerd door instanties zoals de Autoriteit Consument & Markt, blijft toezicht op de overheid zelf uit. Een in 2024 door de politiek beloofde tijdelijke toezichthouder is eveneens niet gerealiseerd.
Toch laat de meting over de periode van 2020 tot 2026 ook positieve resultaten zien. Bij 39 procent van de onderzochte verklaringen is een duidelijke verbetering in toegankelijkheid waarneembaar. Voor een verdere versnelling adviseren de onderzoekers de directe aanstelling van een wettelijke toezichthouder, de introductie van geautomatiseerde controles op het register en een actieve landelijke campagne om ontbrekende verklaringen alsnog op te laten nemen.
Meer over Digital
Over Witold Kepinski
