Vernieuwing IT-landschap SVB en UWV stokt door geopolitieke spanningen

Het rapport schetst een beeld van twee cruciale overheidsorganisaties die enerzijds proberen te vernieuwen en anderzijds vastlopen in de complexiteit van verouderde IT-infrastructuur, strengere eisen aan digitale soevereiniteit en een toename van cyberaanvallen op de vitale sector.

SVB trekt ICT-aanbesteding in na gewijzigde eisen

De meest opvallende stap op ICT-gebied komt van de SVB, die in 2026 de grens van 69 miljard euro aan uitgekeerde gelden bereikt. Het belangrijkste kernsysteem van de uitvoerder stamt uit de jaren negentig. Hoewel het systeem betrouwbaar is gebleken, noemt het ministerie het "technisch niet meer van deze tijd" en complex in onderhoud.

Om de IT-infrastructuur wendbaar en weerbaar te maken, startte de SVB eerder een grootschalige Europese aanbesteding. Deze is nu definitief ingetrokken. Als directe aanleidingen noemt het ministerie de toegenomen geopolitieke spanningen, verscherpte nationale en Europese regelgeving rondom digitale soevereiniteit en verhoogde beveiligingseisen.

De SVB onderzoekt momenteel alternatieve routes in samenwerking met het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT). Pas in de eerste helft van 2027 verwacht de organisatie duidelijkheid te hebben over de nieuwe strategische koers. Wel worden op de korte termijn al acute maatregelen genomen om de IT-risico's te beperken.

UWV lanceert 'Verandermotor' te midden van IT-achterstanden

Ook bij UWV verloopt de modernisering van de IT-systemen niet zonder obstakels. Het ministerie meldt dat het vernieuwen van de informatievoorziening een langdurig en complex proces is waarin vertragingen optreden.

Om processen en computersystemen sneller te verbeteren, is UWV op 1 mei 2026 gestart met een nieuwe organisatorische aanpak genaamd de 'Verandermotor'. Hiermee moeten ontwikkel- en vernieuwingsafdelingen nauwer samenwerken. De uitrol vindt gefaseerd plaats tot begin 2027, maar de transitie vraagt zoveel capaciteit dat IT-verbeteringen op de korte termijn juist langer kunnen duren.

Daarnaast belemmeren gebrekkige sturingsinformatie en onvolledige IT-data het zicht op de uitvoering, een probleem dat ook door de Algemene Rekenkamer is aangestipt. UWV probeert dit op te lossen via het programma 'Kwaliteit op Orde'.
Toenemende dreiging en voorbereiding op noodscenario's

De druk op de IT-organisaties wordt versterkt door een sterk veranderd dreigingsbeeld. In het kader van het Rijksbrede traject 'Maatschappelijke Weerbaarheid', geleid door de NCTV en Defensie, bereiden SZW, UWV en de SVB zich voor op ernstige ontwrichting, zoals hybride dreigingen of een militair conflict.

Omdat cyberaanvallen en digitale storingen vaker gericht zijn op vitale overheidsvoorzieningen, werken de instanties aan noodscenario's. De SVB ontwikkelt een alternatieve, centrale betaalvoorziening die in crisissituaties ook door UWV en gemeenten gebruikt kan worden om uitkeringen te kunnen blijven uitkeren. UWV onderzoekt daarnaast een apart noodproces om leveringszekerheid en minimale personeelsbezetting tijdens een crisis te garanderen. In het najaar van 2026 staat een grootschalige crisisoefening gepland.