Bijna driekwart van EU-instellingen laat mail via Amerikaanse bedrijven lopen

Ook het Europees Defensie-agentschap, verschillende toezichthouders op de financiële markten en de toezichthouder tegen terrorisme en witwassen hebben hun mailservers bij Microsoft ondergebracht. De Europese Centrale Bank koos voor een andere Amerikaanse maildienst. Het Europees Parlement, Europol en het Hof van Justitie van de EU gebruiken geen Amerikaanse mailservers.

Zorgen over toegang en sancties

Volgens de NOS betekent de keuze voor Amerikaanse aanbieders dat Amerikaanse inlichtingendiensten kunnen meekijken. Ook zou de Amerikaanse overheid de dienstverlening kunnen verstoren. Amerikaanse wetgeving verplicht Microsoft en andere internetbedrijven in bepaalde gevallen om informatie te overhandigen die buiten de Verenigde Staten is opgeslagen.

Amerikaanse bedrijven mogen niet samenwerken met personen en organisaties die op de Amerikaanse sanctielijst staan. Techbedrijven moeten hun diensten daarom stopzetten zodra de Amerikaanse regering sancties instelt. De VS dreigt het Internationaal Strafhof in Den Haag op die lijst te zetten, na eerdere sancties tegen individuele rechters en de voorzitter van het Strafhof. Eerder kwam ook een Italiaanse provider op de lijst die onder meer mailboxen aan activisten aanbood.

Een woordvoerder van Microsoft laat weten dat het bedrijf zich via bindende contractuele voorwaarden heeft verplicht daartegen altijd bezwaar te maken.

Oproep tot Europese alternatieven

De afgelopen tien jaar stapten overheden en bedrijven massaal over op Microsoft voor het opslaan van e-mail. De kritiek kwam toen vooral van privacyorganisaties. Eerder dit jaar zei Commissievoorzitter Von der Leyen dat Europa voor technologie in ziekenhuizen, het energienet en de veiligheid van dienstverlening niet van anderen afhankelijk kan zijn.

Europarlementariërs Bart Groothuis (VVD) en Kim van Sparrentak (Pro) willen dat de mail van de Europese instellingen wordt ondergebracht binnen de EU, blijkt uit hun reactie aan de NOS. Groothuis wil geen totaalverbod op Amerikaanse technologie, maar vindt dat Europa zich niet van één land afhankelijk moet maken. Van Sparrentak wijst erop dat de Amerikaanse regering diensten op elk moment kan stopzetten. Zij pleit ervoor dat overheden Europees inkopen, zodat investeringen naar Europese bedrijven gaan in plaats van naar Amerikaanse.

Ook VN-instellingen afhankelijk

Het Internationaal Strafhof stapte vorige maand over van Office 365 naar een Europees alternatief. Veel andere VN-organisaties gebruiken nog Amerikaanse mail, onder meer de vluchtelingenorganisatie UNRWA en de instanties die toezicht houden op de nucleaire sector en chemische wapens.

Volgens Groothuis lost verhuizing van de mail alleen niet alles op, omdat medewerkers van Europese instellingen dagelijks ChatGPT gebruiken. Hij pleit voor drie of vier Europese spelers die de concurrentie met Amerikaanse bedrijven kunnen aangaan.

Microsoft zegt achter plannen voor meer Europese digitale soevereiniteit te staan. "Dat moet gebeuren op basis van openheid, samenwerking, eerlijke concurrentie en keuzevrijheid", aldus de Amerikaanse techgigant in een reactie aan de NOS. "Wij blijven ons inzetten voor een sterk, weerbaar, innovatief en internationaal verbonden technologisch ecosysteem in Europa."