Kabinet wil 900 miljoen euro bezuinigen op rijksdienst en schrapt 25.000 fte

Dit meldt staatssecretaris Eric van der Burg van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid aan de Tweede Kamer. Het kabinet wil dat de overheid eenvoudiger, slimmer en kleiner wordt, omdat die voor veel inwoners en ondernemers te ingewikkeld is geworden. Door regels te vereenvoudigen en slimmer te werken zijn de komende tien jaar minder ambtenaren nodig. Daarnaast wil het kabinet herbeoordelen welke taken de overheid wel en niet uitvoert.

Staatssecretaris Eric van der Burg: “We kunnen niet blijven doen wat we deden. Met te veel regels, uitzonderingen en procedures, maken we het onszelf soms onnodig moeilijk om problemen op te lossen. Terwijl inwoners en ondernemers juist moeten kunnen rekenen op een overheid die doet wat nodig is. Daarnaast moeten we flink bezuinigen op de organisatiekosten. Daarom gaan we scherpe keuzes maken voor een rijksoverheid die écht werkt: eenvoudiger, slimmer en kleiner.”

Rem op nieuwe regels

De rijksoverheid wil op jaarbasis minimaal 500 regels schrappen of vereenvoudigen. Dat gebeurt onder meer met een jaarlijks terugkerende Vereenvoudigingswet. Nieuwe regels krijgen een extra check, waarbij ook wordt bekeken of ze na verloop van tijd automatisch kunnen vervallen. Het kabinet onderzoekt bovendien of het kan werken met omgekeerde bewijslast, zoals in Duitsland. Dan moet het verantwoordelijke ministerie bij elke regel aantonen dat die nog nodig is. Lukt dat niet, dan vervalt de regel.

Ook wil het kabinet dat gegevens soepeler kunnen worden gedeeld tussen verschillende overheidsorganisaties, zoals tussen de Belastingdienst, de Kamer van Koophandel en gemeenten. Binnen twee jaar laat het kabinet daarvoor een wettelijke oplossing uitwerken. Inwoners en bedrijven hoeven dan gegevens die de overheid al heeft niet opnieuw aan te leveren. Wie ergens aanklopt, moet worden geholpen of doorverwezen naar de juiste plek. Een voorbeeld is MijnBetaaloverzicht, waarin burgers in één keer zien wat ze aan verschillende overheidsorganisaties verschuldigd zijn.

Minder kantoorruimte en gezamenlijk inkopen

Bij de rijksdienst zelf wordt de facilitaire dienstverlening bij ministeries versoberd en worden ICT-systemen gestandaardiseerd. Het Rijk streeft naar één werkplek per twee medewerkers en stoot overtollige gebouwen af. Ook koopt het Rijk vaker gezamenlijk in en stelt het daarbij minder eisen. In het eerste kwartaal van 2027 komt het kabinet met doelen en besparingsplannen voor het gebruik van AI om productiever te werken.

Het aantal vaste adviescolleges (nu 28) en adviescommissies (nu circa 150) gaat flink omlaag. Concrete doelen daarvoor stelt het kabinet nog dit jaar vast. Ook het aantal beleidsevaluaties, nu circa 400 per jaar, moet fors afnemen. Het kabinet wil daarnaast samenwerking over de grenzen van departementen en overheidslagen heen makkelijker maken, bijvoorbeeld met andere vormen van financiering en verantwoording.

Invulling volgt in voorjaarsnota

Binnen een half jaar komt er een meerjarige aanpak voor de toekomst van de rijksdienst. Die bevat de resultaten van de Commissie Toekomst Rijksdienst, inclusief voorstellen voor strategische keuzes. Hoe de bezuinigingen precies worden ingevuld, volgt in de voorjaarsnota.