Gartner: Meer functies krimpen dan groeien door AI, maar het verschil is klein

Dat blijkt uit een enquête onder 1.303 senior functionele leidinggevenden, gehouden tussen januari en april 2026. 23 procent van de respondenten meldde dat AI tot minder personeel heeft geleid, terwijl 17 procent een toename rapporteerde. Sommige functies voegen volgens Gartner juist rollen toe, omdat het gebruik van AI de vraag naar digitale vaardigheden vergroot.

"Drieëntwintig procent van de functionele leiders meldde een daling van het personeelsbestand door AI, terwijl 17 procent een stijging meldde”, zegt Grace Gstalder, senior specialist analist bij de Finance-divisie van Gartner. “Er werken krachten in beide richtingen: AI leidt tot minder personeel met onvoldoende digitale vaardigheden, en zorgt tegelijk voor meer vraag naar talent met sterke AI- en digitale vaardigheden.”

Volgens Gstalder ontbreekt het de meeste organisaties aan mechanismen om efficiëntiewinst om te zetten in financieel resultaat. “Dat vereist dat je tijdwinst behandelt als een gestuurde bron”, zegt ze. Ze waarschuwt dat het grootste deel van de waarde verloren gaat als organisaties de capaciteit die AI oplevert niet bewust ergens anders inzetten. “CFO’s moeten er niet van uitgaan dat productiviteitswinst door AI vanzelf doorwerkt in de financiële prestaties”, aldus de analist.

Drie aanbevelingen aan financiële bestuurders

Gartner raadt CFO’s allereerst aan om op bestuursniveau te bepalen waar vrijgekomen capaciteit de meeste waarde kan opleveren en hoe die wordt ingezet. Daarbij kan het gaan om het terughalen van activiteiten die eerder bij externe dienstverleners lagen, om meer inzet op activiteiten die omzet opleveren, of om betere ondersteuning van besluitvorming, risicobeheer, prognoses en samenwerking met andere bedrijfsonderdelen.

Daarnaast moet het hergebruik van bespaarde tijd onderdeel worden van prestatiebeoordeling. CFO’s moeten daarvoor binnen en buiten de financiële afdeling afspraken opnemen in teamdoelen en prestatie-indicatoren. Teams worden dan afgerekend op het realiseren van tijdwinst én op het aantonen waaraan die tijd is besteed.

Tot slot moeten CFO’s inzicht krijgen in hoe productiviteitswinst doorwerkt in meetbare financiële uitkomsten. Alleen het aantal bespaarde uren zegt volgens Gartner weinig over de zakelijke waarde van AI. Het gaat erom wat er gebeurt nadat de tijd is bespaard: productiviteitsverbetering moet worden gekoppeld aan uitkomsten zoals omzetgroei, vermeden kosten, nauwkeurigere prognoses, snellere besluiten of minder risico.

Capaciteit is geen rendement

“Door AI gegenereerde capaciteit is een hulpbron, geen rendement”, zegt Gstalder. “Zonder actieve sturing blijft de tijdwinst van AI versnipperd en wordt die niet verzilverd.”

Klanten van Gartner kunnen meer lezen in het rapport 'AI’s Impact on Productivity and Headcount'. Voor niet-klanten deelt Gartner meer informatie in 'The CFO Report' en de gratis webinar 'The Top CFO Priorities Shaping 2027'.