Europese Commissie: TikTok-algoritme voor 'For You'-feed schendt voorlopig de DSA

De 'For You’-feed toont gebruikers een doorlopende stroom gepersonaliseerde video’s. Hoe vaker iemand met een bepaald soort content bezig is, hoe meer vergelijkbare video’s het algoritme aanbiedt. Dat kan schadelijk zijn als het gaat om onderwerpen als somberheid, isolement of lichaamsbeeld. De Commissie wijst erop dat de eindeloze, herhaalde blootstelling de geestelijke gezondheid van gebruikers kan aantasten, vooral die van minderjarigen en kwetsbare volwassenen.

Kijkgedrag geldt als teken van interesse

Het algoritme gebruikt gegevens over betrokkenheid, zoals het bekijken en liken van video’s, om de feed te personaliseren. Als iemand herhaaldelijk content bekijkt of liket die kan triggeren, bijvoorbeeld over afvallen of lichaamsbeeld, ziet het systeem dat als een positief signaal en toont het meer van hetzelfde. Volgens de Commissie speelt dit ontwerp een belangrijke rol bij het ontstaan van zogeheten 'konijnenhollen', waarbij gebruikers steeds dieper in bepaalde content worden gezogen.

Langdurige blootstelling aan zulke content kan ernstige gevolgen hebben, stelt de Commissie. Het gaat om meer gevoelens van somberheid of angst, een negatiever lichaamsbeeld en een lager zelfvertrouwen. Bestaande eetstoornissen en andere psychische aandoeningen kunnen verergeren.

Bestaande maatregelen schieten tekort

TikTok heeft al maatregelen genomen om het effect te beperken, maar die werken volgens de Commissie niet. Het aanbieden van meer gevarieerde content verkleint niet genoeg hoe vaak vergelijkbare video’s verschijnen, ook niet bij content over mentale problemen en lichaamsbeeld. De bedieningsmogelijkheden voor gebruikers zijn eveneens onvoldoende. Het indrukken van de knop ‘niet geïnteresseerd’ verandert de feed niet altijd. Het algoritme geeft voorrang aan kijktijd boven de keuze van gebruikers om minder van bepaalde content te zien.

De Commissie vindt dat TikTok het ontwerp van de feed moet aanpassen. Zo zou het platform meer moeten steunen op de uitdrukkelijke voorkeuren van gebruikers en kijktijd niet langer moeten gebruiken als signaal voor aanbevelingen. Daarnaast zou TikTok de besturingsmogelijkheden beter toegankelijk en bruikbaarder moeten maken en het algoritme regelmatig moeten testen.

Boete tot 6 procent van de omzet mogelijk

TikTok kan zich nu verdedigen. Het bedrijf mag de stukken in het onderzoeksdossier inzien en schriftelijk op de bevindingen reageren. Ondertussen wordt ook de Europese Raad voor digitale diensten geraadpleegd. Als de Commissie bij haar standpunt blijft, kan zij een besluit nemen dat de overtreding vaststelt. Daaraan kan een boete verbonden zijn die past bij de aard, ernst, herhaling en duur van de overtreding. Die boete bedraagt maximaal 6 procent van de totale wereldwijde jaaromzet van het bedrijf.

De bevindingen maken deel uit van een formele procedure naar de naleving van de DSA door TikTok. In die procedure deed de Commissie eerder al voorlopige bevindingen over verslavend ontwerp (februari 2026) en over de bescherming van minderjarigen (juli 2026). Ook de toegang van onderzoekers tot openbare gegevens kwam aan bod, waarover in oktober 2025 voorlopige bevindingen volgden. Het onderdeel over transparantie van advertenties is in december 2025 afgesloten met bindende toezeggingen van TikTok.

Onderzoek op basis van interne data en deskundigen

De Commissie baseert haar voorlopige oordeel op een uitgebreid onderzoek. Daarin analyseerde zij de risicobeoordelingen van TikTok, interne gegevens en documenten en de antwoorden op meerdere informatieverzoeken. Ook bestudeerde zij wetenschappelijk onderzoek en sprak zij met deskundigen op het gebied van aanbevelingssystemen, psychologie en psychiatrie. De Ierse toezichthouder Coimisiún na Meán ondersteunde de Commissie bij het onderzoek. De voorlopige bevindingen zeggen niets over de uitkomst van het onderzoek.

Henna Virkkunen, Executive Vice-President for Tech Sovereignty, Security and Democracy: "Elke keer dat een gebruiker op TikTok door video's scrolt of een video leuk vindt, biedt het algoritme meer van hetzelfde aan. Hierdoor kunnen gebruikers in een soort konijnenhol terechtkomen waar ze niet gemakkelijk meer uit kunnen ontsnappen. De Digital Services Act (DSA) verplicht platforms om verantwoordelijkheid te nemen voor het aanpakken van de negatieve effecten van hun aanbevelingssystemen. De voorlopige bevindingen van vandaag tonen opnieuw aan dat TikTok meer inspanningen moet leveren om het welzijn van gebruikers, waaronder minderjarigen, te beschermen."