Witold Kepinski - 17 november 2026

Stroomnet en energieprijs remmen Nederlandse deep tech

Nederland beschikt over wetenschappelijk onderzoek van Europees topniveau, maar slaagt er onvoldoende in om die kennis om te zetten in snelgroeiende deep tech-bedrijven. Dat blijkt uit het eerste Dutch Deep Tech rapport dat startup-aanjager Techleap heeft gepubliceerd. Hoewel Nederland naar verhouding twee keer zoveel deep tech-startups telt die hun eerste miljoen euro ophalen dan het Europees gemiddelde, blijft het land ver achter bij Europese koplopers als Zwitserland, Denemarken en Finland.

Stroomnet en energieprijs remmen Nederlandse deep tech image

Volgens de onderzoekers van Techleap ligt het probleem niet bij de kwaliteit van de bedrijven of het talent. Nederlandse deep tech-ondernemingen die hun eerste miljoen binnenhalen, slagen er vergeleken met de rest van Europa zelfs vaker in om door te groeien naar een investeringsronde van tien miljoen euro. De terugval vindt vooral plaats bij de stap van universiteit naar onderneming. Sinds 2015 groeide het aantal onderzoekers aan Nederlandse universiteiten en medische centra met ruim een kwart, maar het aantal nieuwe spin-offs bleef achter. Het totale aantal nieuwe deep tech-bedrijven daalde in die periode zelfs met bijna de helft, tegenover een daling van een vijfde in de rest van Europa.

Dat grootschalige ambitie wel degelijk tot resultaten leidt, blijkt volgens het rapport in de chip- en kwantumsector. Nederlandse bedrijven die werken aan rekenkracht haalden in 2026 tot nu toe ongeveer evenveel kapitaal op als in de tien voorgaande jaren samen. Zo trok het Rotterdamse Nearfield Instruments, bouwer van inspectiesystemen voor chipproductie, dit jaar 380 miljoen dollar aan. Het Eindhovense AI-chipbedrijf Axelera AI haalde ruim 250 miljoen dollar op en het Delftse kwantumcomputerbedrijf QuantWare verzekerde zich van 178 miljoen dollar. Ook in de energiesector boeken bedrijven als RIFT (114 miljoen euro) en batterijontwikkelaar Ore Energy vooruitgang.

Energiekosten

Toch lopen doorgroeiende maakbedrijven in Nederland tegen stevige fysieke en financiële barrières aan, waaronder netcongestie en hoge energiekosten. Batterijtechnologiebedrijf LeydenJar kreeg voor zijn eerste fabriek in Eindhoven slechts de helft van de benodigde stroomcapaciteit toegewezen, nadat een eerder geplande locatie in Helmond vanwege het ontbreken van een stroomaansluiting moest worden geschrapt. Het bedrijf overweegt zijn volgende fabriek daarom in het buitenland te bouwen. Volgens het rapport wachten ruim vijftienduizend bedrijven in Nederland op een zwaardere netaansluiting, terwijl middelgrote industriële ondernemingen hier bijna de hoogste stroomprijs van Europa betalen.

Om het tij te keren zijn inmiddels verschillende beleidsmaatregelen in gang gezet die grotendeels aansluiten bij eerdere aanbevelingen van oud-ASML-topman Peter Wennink. Zo ontvangt het nieuwe Nederlandse agentschap voor disruptieve innovatie (NADI) tussen 2027 en 2035 in totaal 500 miljoen euro voor risicovolle innovaties en groeit het Deep Tech Fund van Invest-NL door naar 610 miljoen euro. Daarnaast wordt gewerkt aan een fusie tussen Invest-NL en Invest International met 3,3 miljard euro aan nieuw kapitaal, komt er structureel budget voor academische spin-offs en gelden sinds oktober versnelde procedures voor de uitbreiding van het stroomnet. Volgens Techleap is snelheid bij de uitvoering van deze plannen doorslaggevend om de toekomstige welvaart en technologische weerbaarheid van Nederland veilig te stellen.

Brandwebbing/Previder wk 47 BN +BW Axians - Spaces - november 2026
Brandwebbing/Previder wk 47 BN +BW