CWI zet Nederlandse AI-perspectief op Europese agenda
Hoe kunnen Nederland en Europa een eigen aanpak op het gebied van kunstmatige intelligentie ontwikkelen — en welke rol kan wetenschappelijk onderzoek daarbij spelen? Centrum Wiskunde & Informatica (CWI), stelt deze vraag centraal tijdens de Van Wijngaarden Awards 2026. De prijzen worden uitgereikt aan twee pioniers van wie het werk verschillende maar complementaire aspecten van de AI-uitdaging illustreert: prof. Carola-Bibiane Schönlieb, voor haar werk aan wiskundige en AI-methoden voor beeldanalyse, en prof. Mor Harchol-Balter, voor haar onderzoek naar het efficiënte gebruik van rekenkracht.
Hun baanbrekende onderzoek in de wiskunde en informatica draagt bij aan de ontwikkeling van efficiëntere en betrouwbaardere AI en helpt fundamenteel onderzoek dichter bij maatschappelijke toepassingen te brengen. Met de prijzen en de bijbehorende Van Wijngaarden Soirée wil het CWI de rol benadrukken van fundamenteel onderzoek bij het vormgeven van de toekomst van AI in Nederland en Europa. Ook wil CWI het debat stimuleren over hoe die toekomst eruit zou moeten zien.
De Van Wijngaarden Soirée – Het AI-potentieel van Europa ontsluiten
De vijfjaarlijkse Van Wijngaarden Awards zijn in het leven geroepen door het CWI en zijn vernoemd naar voormalig CWI-directeur Aad van Wijngaarden. De winnaars ontvangen de prijs tijdens een feestelijke soirée op 20 november 2026 in Amsterdam. Dit jaar wordt de uitreiking van de Van Wijngaarden-prijzen gecombineerd met een diner pensant. De avond begint met een keynote lezing van Enrico Letta, voormalig premier van Italië en een toonaangevende stem over de toekomst van Europa. Hij wordt gevolgd door Judith Tielen, Staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie, die zal ingaan op de keuzes waar Nederland voor staat en hoe AI veranderingen teweegbrengt in onderzoek en onderwijs. Samen met leiders uit de academische wereld, de overheid en het bedrijfsleven zal een panel van deskundigen ingaan op vragen als: wat hebben Nederlandse kopstukken op het gebied van AI nodig van Europa, en hoe kan Europa profiteren van Nederlandse AI?
Over de winnaars
Carola-Bibiane Schönlieb (Universiteit van Cambridge) is hoogleraar Toegepaste Wiskunde en een toonaangevend onderzoeker op het gebied van wiskundige beeldvorming. Zij houdt zich onder andere bezig met het reconstrueren van verborgen informatie uit onvolledige en door ruis verstoorde metingen. Ze combineert wiskundige modellen met machine learning om beelden te reconstrueren en te onderzoeken hoe betrouwbaar deze technieken zijn. Door met andere disciplines samen te werken, ontwikkelt ze wiskundige methoden die in de praktijk kunnen worden toegepast, variërend van medische beeldvorming en moleculaire biologie tot materiaalkunde en kunstconservering. Ze is hoofdredacteur van SIAM Review. Tot haar onderscheidingen behoren de Whitehead-prijs (2016), de Philip Leverhulme-prijs (2017) en de Calderón-prijs (2019), en haar benoeming tot SIAM Fellow (2024) en ELLIS Fellow (2025).
Mor Harchol-Balter (Carnegie Mellon University) bekleedt de Bruce J. Nelson-leerstoel in de informatica. Ze is een toonaangevend onderzoeker op het gebied van de prestaties en het ontwerp van computersystemen. Met behulp van wiskundige modellen onderzoekt ze hoe computers hun beschikbare capaciteit zo slim mogelijk kunnen verdelen. Zo wil ze computersystemen sneller en energiezuiniger maken, zonder onnodig veel rekenkracht te gebruiken. Vanwege haar baanbrekende bijdragen is zij benoemd tot Fellow van zowel de Association for Computing Machinery (ACM) als de Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE). Ze heeft ook een tiental prijzen voor beste paper of beste studentenpaper ontvangen en is voorzitter van de Special Interest Group (SIG) van ACM SIGMETRICS.
Meer over wetenschap
Over Witold Kepinski
