Waarom Europa de AI-race dreigt te verliezen

Hoewel de financiering voor Europese AI-bedrijven in 2025 naar een recordhoogte van $21,8 miljard steeg – een sprong van 58% in slechts twaalf maanden – blijft de paradox groot. Europa bouwt de innovatie, maar de Verenigde Staten en China gaan er met de winst en de zeggenschap vandoor.

De Paradox van de 'Onzichtbare Reus'

Het rapport legt de vinger op de zere plek via drie structurele paradoxen die laten zien waar het Europese model knelt:

1. De Talentparadox: Europa herbergt 325.000 AI-professionals, een aantal dat exact gelijk is aan dat van de VS. Echter, meer dan de helft van dit talent werkt in traditionele sectoren zoals consultancy en industrie. Bovendien prijken Amerikaanse Big Tech-bedrijven bovenaan de lijst van de grootste AI-werkgevers op Europese bodem.
2. De Gebruiksparadox: Met 133 miljoen maandelijkse gebruikers van grote taalmodellen (LLM’s) zijn Europeanen de meest actieve AI-gebruikers ter wereld. Ironisch genoeg voeden zij hiermee hoofdzakelijk Amerikaanse en Chinese algoritmen. Europa verbetert de systemen, maar is er geen eigenaar van.
3. De Startupparadox: Europa is een broedplaats voor nieuwe AI-startups, met aantallen die wedijveren met de VS. Maar zodra deze bedrijven willen opschalen naar het wereldtoneel, droogt de Europese kapitaalbron op. Bij late investeringsrondes is maar liefst 73% van de geldschieters Amerikaans.

"Bouwen alsof de toekomst ervan afhangt"

Fabricio Bloisi, CEO van Prosus, windt er in het rapport geen doekjes om: "Europa staat op een kruispunt, maar we bewegen te langzaam. We hebben talent van wereldklasse, maar zonder snelle en grootschalige investeringen in eigen compute-capaciteit en open-source modellen riskeren we totale afhankelijkheid."

Volgens Bloisi is de tijd van vrijblijvendheid voorbij. "De landen en bedrijven die nú handelen, bepalen het komende decennium. We moeten bouwen alsof de toekomst van Europa ervan afhangt – want dat is simpelweg ook zo."

Kansen in de schaduw

Ondanks de harde cijfers ziet het rapport ook een ontsnappingsroute. Europa kan volgens de onderzoekers het voortouw nemen in specifieke domeinen zoals open-source AI-modellen, verticale AI-toepassingen (gericht op specifieke sectoren) en de opkomende technologie van 'world models'.

Om deze kansen te verzilveren, zijn drie stappen essentieel: het mobiliseren van substantieel meer groeikapitaal, het afbreken van interne Europese barrières en het creëren van een regelgevend klimaat dat schaalvergroting stimuleert in plaats van belemmert. De boodschap is duidelijk: de fundamenten liggen er, nu is het tijd voor Europa om uit de schaduw van de onzichtbaarheid te stappen.