Witold Kepinski - 13 mei 2026

Gartner: Stop de focus op baanvervanging door AI

Tijdens de Gartner Digital Workplace Summit 2026 in Londen deed analist Helen Poitevin een dringende oproep aan CIO’s en IT-leiders: verander de manier waarop je over kunstmatige intelligentie (AI) praat. Volgens Poitevin focussen organisaties zich te veel op de vraag of AI een volledige baan kan uitvoeren, terwijl de werkelijke waarde ligt in het oplossen van problemen en het versterken van menselijke vermogens.

Gartner: Stop de focus op baanvervanging door AI image

De kernboodschap van Poitevin was even simpel als uitdagend: vervang de vraag "Kan AI deze baan doen?" door "Hoe kan AI helpen dit probleem op te lossen?". Deze verschuiving is cruciaal om werknemers gemotiveerd te houden en innovatie echt van de grond te krijgen.

De 'Doorman Fallacy' en de menselijke waarde

Poitevin waarschuwde voor de zogeheten 'Doorman Fallacy' (de portiers-misvatting). Wie een portier puur ziet als iemand die de deur opent, concludeert al snel dat een automatische deur de functie overbodig maakt. Maar een portier doet meer: hij staat voor de merkervaring, biedt beveiliging en coördineert pakketten.

Hetzelfde geldt voor de moderne werknemer. "Mensen zijn meer dan de som van de taken die ze uitvoeren," stelde Poitevin. Hoewel AI-agenten bijvoorbeeld tot 80% van de taken in sales zouden kunnen overnemen, kan de menselijke waarde van een relatie of strategisch inzicht niet zomaar worden geautomatiseerd.

Van schaarste naar overvloed

Een groot obstakel voor de adoptie van AI is de 'scarcity mindset' (schaarste-denken). Werknemers vragen zich af: "Wat blijft er voor mij over?". Dit leidt tot angst, kortetermijndenken en beschermend gedrag dat succes in de weg staat.

Poitevin adviseert organisaties om een 'abundance mindset' (overvloed-denken) te stimuleren. Hierbij verschuift de focus naar "Wat is er mogelijk?". In plaats van AI te presenteren als een digitale werker die banen inneemt, moet het worden gezien als een 'toolmate' – een hulpmiddel dat mensen in staat stelt om meer 'geweldig werk' te doen door saaie of frustrerende taken weg te nemen.

Advies voor leiders: Woordkeuze doet ertoe

Voor CIO’s die worstelen met de adoptie van AI – volgens Gartner vindt momenteel slechts 12% van de gebruikers dat tools zoals Microsoft 365 Copilot significante waarde toevoegen – had Poitevin praktisch advies: 

Let op taalgebruik: Noem AI geen 'collega' of 'teamgenoot', maar een 'werkbron' of 'toolmate'. Dit verduidelijkt dat AI door mensen wordt aangestuurd en geen eigen oordeelsvermogen heeft.

Focus op het doel: Organiseer workshops die niet draaien om AI-functies, maar om de kernmissie van een team. Vraag waar processen of data momenteel in de weg zitten en hoe AI kan helpen die barrières te slechten.

Amplify, don't just automate: Gebruik technologie om de impact die mensen hebben te vergroten (people amplification).

De afsluitende boodschap in Londen was helder: de race om automatisering mag niet ten koste gaan van de menselijke identiteit op de werkvloer. De organisaties die AI inzetten om hun mensen krachtiger te maken – in plaats van ze te vervangen – zullen de uiteindelijke winnaars zijn.

Okta BM + BN Dutch IT Security Day 2026 BW + BN
Okta BM + BN