Cloudflatie bedreigt Europese economie met miljardenverlies
De aanhoudende prijsstijgingen voor cloud- en softwarediensten vormen een systemische bedreiging voor het Europese concurrentievermogen. De buitensporige inflatie in de techsector leidt tot een direct waardeverlies voor de Europese economie van 107 miljard euro per jaar. Dit geld vloeit grotendeels weg naar de Verenigde Staten. Bovendien verschuift het initiatief voor innovatie hierdoor van de Europese bedrijven naar hun Amerikaanse cloudproviders. Dat blijkt uit een nieuwe macro-economische studie van de Franse CIO-koepel Cigref, in samenwerking met haar Belgische zusterorganisatie Beltug.
Het rapport, uitgevoerd door het economische onderzoeksbureau Astères op basis van data van 54 Chief Digital Officers uit het Europese bedrijfsleven en de publieke sector, schetst een somber beeld van de digitale afhankelijkheid van Europa. Uit een eerdere publicatie bleek al dat Europese organisaties jaarlijks zo’n 400 billion (miljard) euro uitgeven aan cloud- en gerelateerde diensten. Amerikaanse techgiganten zijn daarin dominant met een marktaandeel van circa 83 procent, wat de Amerikaanse economie een voordeel van 264 miljard euro oplevert.
De nieuwe opvolgstudie richt zich specifiek op het fenomeen 'cloudflatie'. Bedrijven en overheidsinstanties werden de afgelopen drie jaar geconfronteerd met jaarlijkse prijsstijgingen van bijna 9 procent. De verwachting is dat deze trend de komende vijf jaar verder oploopt naar gemiddeld 12 procent per jaar. De resulterende 'over-inflatie' bedraagt een alarmerende 140 miljard euro. Volgens de onderzoekers is dit onhoudbaar en staat het niet in verhouding tot de geleverde waarde. Als deze trend doorzet, kan dit de jaarlijkse Europese omzet met 205 miljard euro verlagen en riskert Europa het verlies van 1,4 miljoen banen tegen 2030.
AI-tools verhogen kosten, maar niet de productiviteit
De techleveranciers rechtvaardigen de forse tariefverhogingen vaak door te wijzen op de integratie van nieuwe AI-functies en -tools. Europese IT-directeuren prikken die zeepbel in het onderzoek echter door:
Voor ruim 75 procent van de respondenten leveren de opgedrongen AI-features geen enkele meetbare productiviteitswinst op.
Maar liefst 93 procent van de ondervraagden noemt de prijsstijgingen volstrekt ongerechtvaardigd in het licht van de werkelijke operationele winst.
Vendor lock-in blijft een hardnekkig probleem, versterkt door praktijken zoals by-design AI (waarbij AI-functies standaard in de licentie worden geduwd), geplande veroudering van software en het ongevraagd bundelen van diensten.
Om deze extra kosten te absorberen, zien organisaties zich genoodzaakt hun digitale budgetten fors te verhogen of drastisch te bezuinigen op andere cruciale IT-projecten.
Drie scenario's voor de toekomst
Hoewel het basisscenario uitgaat van een lineaire voortzetting van de huidige prijsstijgingen, schetst het rapport drie alternatieve scenario's die de impact tegen 2030 kunnen verzachten:
Het productiviteitsscenario: De beloofde AI-tools gaan alsnog zorgen voor een jaarlijkse efficiëntiewinst van 0,8 procent, waarmee de extra cloudkosten worden gecompenseerd.
Marktverstoring: Nieuwe marktpartijen of de verdere verspreiding van open-source generatieve AI breken de oligopolistische prijsmacht van de huidige techreuzen, vergelijkbaar met de impact van prijsvechters in de telecomsector.
Europees industriebeleid: Beschermend beleid versterkt de eigen Europese digitale soevereiniteit. Een stijging van het lokale marktaandeel met 15 procentpunten zou al 120.000 banen en 9 miljard euro aan toegevoegde waarde binnen Europa houden.
Beltug en Cigref roepen nationale en Europese autoriteiten op om met spoed een macro-economische blik te werpen op deze technologische afhankelijkheid. De organisaties pleiten voor een krachtige industriële roadmap om de investerings- en innovatiecapaciteit van Europese bedrijven op de lange termijn veilig te stellen.
Meer over Financieel
Over Witold Kepinski
