Europa dreigt de boot te missen in wereldwijde datacenterboom
De fysieke basis van de kunstmatige intelligentie-revolutie groeit in een ongekend tempo, maar de wereldwijde wedloop om datacenters zet toeleveringsketens en stroomnetten zwaar onder druk. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van adviesbureau Roland Berger naar het wereldwijde datacenter-ecosysteem. Waar de Verenigde Staten en China hun capaciteit agressief uitbreiden, dreigt het Europese aandeel in de wereldwijde datacentercapaciteit fors te krimpen.
Met verwachte kapitaaluitgaven van hyperscalers (zoals Microsoft, Google en Amazon) van zo'n 750 miljard dollar in 2026 – voornamelijk voor datacenters – loopt de markt tegen fysieke grenzen aan, aldus het onderzoek. De nieuwste AI-campussen verbruiken op het piekoptreden evenveel energie als een grote zware industrie of een omvangrijk offshore windpark. Dit leidt tot grote schaarste aan essentiële componenten zoals gasturbines, geavanceerde vloeistofkoeling, transformatoren en geheugenchips.
Financiële druk en dreigende correctie
Hoewel de vraag naar AI-capaciteit op de lange termijn structureel blijft groeien, waarschuwt Roland Berger voor risico's op de korte termijn. De immense investeringen van techgiganten benaderen – en overstijgen bij sommige spelers al – de operationele kasstroom. Om deze investeringsgolf op een duurzaam niveau te houden, moeten de inkomsten uit AI-toepassingen snel op gang komen. Een lichte vertraging in de vraag kan via de toeleveringsketen een sterke reactie teweegbrengen.
Europa dreigt digitaal afhankelijk te worden
Voor Europa schetst het rapport een zorgwekkend beeld. Hoge energiekosten, trage vergunningverlening, een overbelast stroomnet en een gebrek aan geschikte locaties remmen de Europese uitbreiding ernstig af.
Dat deze achterstand meer is dan een economisch probleem, werd volgens Roland Berger in juni 2026 pijnlijk duidelijk toen een Amerikaanse exportrestrictie ertoe leidde dat Anthropic buitenlandse toegang tot zijn meest geavanceerde modellen van de ene op de andere dag moest opschorten. Een duidelijke waarschuwing dat afhankelijkheid van buitenlandse rekenkracht directe risico's met zich meebrengt voor de digitale souvereiniteit.
Om het gat met de VS en China te dichten, volstaan financiële prikkels volgens de onderzoekers niet meer. Er zijn ingrijpende structurele hervormingen nodig op het gebied van netregulering, snellere vergunningsprocedures en betere kapitaalmobilisatie om te voorkomen dat Europa definitief op achterstand raakt in de AI-economie
Meer over datacenter
Over Witold Kepinski
