Hoe ‘crime scripting’ kan helpen om cybercrime aan te pakken
Van gestolen klantgegevens bij Odido tot phishing met AI-gekloonde stemmen: cybercrime is lastig te bestrijden. Daders zitten vaak in het buitenland en zijn moeilijk te achterhalen. HvA-onderzoeker Renushka Madarie onderzoekt hoe de politie meer grip kan krijgen op deze misdrijven met 'crime scripting': een methode waarmee alle stappen van een misdrijf in kaart worden gebracht. CMD-student Sophie Mora werkte voor haar afstudeerproject mee aan dit onderzoek.
Niet de dader, maar de misdaad
"Het begon met de vraag of we iets konden bedenken waardoor de Nederlandse politie verschillende cybercrimes beter kan vergelijken én effectiever kan aanpakken", zegt Renushka Madarie, onderzoeker bij de HvA-lectoraten Forensisch Onderzoek en Responsible IT.
De pakkans van daders is bij cybercrime namelijk kleiner dan bij andere misdrijven. "Daders zitten veelal in het buitenland, in landen als Rusland, China of Iran; daar kom je vanuit Nederland niet zomaar bij. De mens erachter zoeken is dan een doodlopende weg. Zinvoller kan daarom zijn om het misdrijf zelf te analyseren, om te zien hoe je kunt ingrijpen of verstoren.”
Verbanden ontdekken
Deze manier van een misdaad zelf ontleden, heet ‘crime scripting’; een methode uit de criminologie. Analisten ontleden daarbij alle stappen van een misdrijf. Van de voorbereiding, bijvoorbeeld het zoeken van slachtoffers, en de uitvoering zelf, tot de nasleep, bijvoorbeeld het witwassen van de buit.
Bij elke fase worden de betrokken personen, organisaties, middelen en werkwijzen vastgelegd. Door crime scripts met elkaar te vergelijken, kan de politie verbanden ontdekken tussen verschillende misdrijven.
Van slachtoffers tot betaling in crypto's
Renushka: “Je kijkt dus niet alleen naar een ransomware-aanval of grootschalige datadiefstal zelf, maar ook naar alle factoren eromheen. Wat voor organisaties zijn benaderd? Welke beveiligingsmaatregelen hadden zij getroffen; was er bijvoorbeeld tweefactor-authentificatie?
Maar ook: welke middelen zijn gebruikt, vragen criminelen bijvoorbeeld om betaling in crypto’s, en wat zijn de betrokken derde partijen? Door dit hele samenspel in beeld te brengen, kunnen politie, IT-beveiligers en derde partijen zoals internetproviders en datacentra, zien waar je kunt ingrijpen of kunt verstoren.”
Tijdrovend
De politie doet crime scripting nog veelal handmatig. Maar dat kost veel tijd. “Probleem is ook dat iedereen het op zijn eigen manier doet", zegt Madarie. "Zelfs wetenschappelijke publicaties beschrijven wel tien verschillende methoden."
Madarie ontwikkelt daarom, in opdracht van Politie & Wetenschap, een methode om crime scripts eenduidiger te maken, met principes uit de informatica. Ook wordt hiervoor een AI-tool ontwikkeld. Renushka heeft hierbij drie studenten betrokken: een masterstudent Applied AI, een HBO-ICT-student en CMD-afstudeerder Sophie Mora.
Heel Nederland doorgesjeesd
De rol van student Sophie Mora (Communication and Multimedia Design) was om ervoor te zorgen dat zo’n nieuwe crime scripting-tool voor de politie mooi vormgegeven, gebruiksvriendelijk en intuïtief is.
Sophie deed eerst grondig onderzoek naar wat nodig is. “Ik heb heel veel politiemedewerkers en wetenschappers geïnterviewd. Met de auto ben ik voor interviews heel Nederland doorgesjeesd, van eenheid Zeeland-West-Brabant tot Apeldoorn en Den Bosch. Ik vond dat erg leuk om te doen, omdat dit onderzoek echt op een behoefte gebaseerd is.”
Het huidige crime scripting-proces is erg versnipperd, concludeerde ook Sophie. “Analisten bouwen crime scripts op in verschillende tools, zoals Excel en PowerPoint; iedereen op zijn eigen manier, zonder vaste structuur. Daardoor is het vrijwel onmogelijk om scripts met elkaar te vergelijken.”
Misdrijven vergelijken
Daarom maakte Sophie op basis van haar onderzoek een interface voor een digitale tool, waarin rechercheurs en analisten een helder crime script opbouwen. In een stroomschema voeg stapsgewijs eenvoudig de betrokkenen, locaties, bronnen en notities toe. Door deze eenduidige opbouw kunnen misdrijven makkelijker met elkaar kunnen worden vergeleken.
Motor achter het ontwerp
Om Sophie’s ontwerp werkend te krijgen, heeft een student van de master Applied AI aan de achterliggende AI-tool gewerkt, die tekstbronnen geautomatiseerd omzet naar stroomschema’s. Dit was als het ware de ‘motor’ achter Sophie’s ontwerp. Deze AI-tool zorgt ervoor dat informatie uit bijvoorbeeld politiedossiers gestructureerd in de flowchart terechtkomt. Een student HBO-ICT integreerde tot slot deze AI-tool met Sophie’s lay-out.
Enthousiaste reacties
De nieuwe webapp voor crime scripting is inmiddels getest door politiemedewerkers. Die waren laaiend enthousiast, vertelt Sophie. “Crime scripting gaat hiermee veel sneller en gestructureerder, dus daar waren ze erg over te spreken.”
De methode die de onderzoekers en studenten ontwikkelen, kan mogelijk ook handig zijn voor veel andere vormen van criminaliteit. Maar voorlopig zou alleen al de toepassing bij digitale criminaliteit - van hacking tot datingfraude of zelfs phishing- een enorme winst zijn.
