Datacenter warmte voor woningen en bedrijven: DDA schetst de volgende stappen

Waarom gemeenten en datacenters nu in actie moeten komen

De Wet collectieve warmte (Wcw) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) treden naar verwachting op 1 januari 2027 in werking. Op grond van de Wgiw moeten gemeenten datzelfde jaar warmteprogramma’s vaststellen, waarin zij aangeven wanneer en hoe wijken van het aardgas afgaan. Dit biedt een kans om datathermie op te nemen in lokale warmteplannen. Besluiten die nu worden genomen over warmtebronnen, het ontwerp van warmtenetten en infrastructuur bepalen de lokale warmtevoorziening voor de komende decennia. Door beschikbare datacenterwarmte vroegtijdig in kaart te brengen, kunnen gemeenten en warmtebedrijven geschikte afnemers identificeren en de benodigde aansluitingen onderzoeken voordat grote investeringsbeslissingen worden genomen.

DDA roept gemeenten, warmtebedrijven en datacenters daarom op om nu al samen te werken. Datacenters kunnen inzicht geven in de beschikbare warmte, temperaturen en verwachte ontwikkelingen, terwijl gemeenten en warmtebedrijven de lokale vraag en aansluitmogelijkheden kunnen onderzoeken. Vroegtijdige samenwerking geeft betrokken partijen ook de tijd om afspraken te maken over elektriciteitscapaciteit voor warmtepompen, ruimtebeslag en de verdeling van kosten en verantwoordelijkheden.

Van beschikbare warmte naar een werkend warmteproject

In de praktijk ligt de grootste uitdaging niet bij de beschikbaarheid van warmte, maar bij de aansluiting op een geschikt warmtenet. Datacenters en warmtenetten worden vaak los van elkaar ontwikkeld, met verschillende tijdslijnen, locaties en doelstellingen. Om ze met elkaar te verbinden, zijn daarom vroegtijdige coördinatie en zorgvuldige afstemming tussen de projecten nodig.

Het rapport benoemt knelpunten zoals de kosten om een datacenter op een warmtenet aan te sluiten, beperkte elektriciteitscapaciteit voor warmtepompen en onzekerheid over de toekomstige warmtevraag. Ook verschillende investeringscycli en onduidelijke verantwoordelijkheden kunnen het voor partners lastig maken om zich aan een project te verbinden. Verschillende van deze uitdagingen spelen breder bij de ontwikkeling van warmtenetten.

Om datacenters en warmtenetten succesvol met elkaar te verbinden, moeten betrokken partijen hun prioriteiten op elkaar afstemmen en afspraken maken over een gezamenlijke aanpak. Het rapport onderzoekt de voorwaarden voor effectieve samenwerking bij warmtenetprojecten en biedt gemeenten, warmtebedrijven en datacenters praktische handvatten om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en vastgelopen projecten verder te brengen.

Stijn Grove (foto), directeur van de Dutch Data Center Association: “Nederlandse projecten laten al zien hoe datacenterwarmte lokaal kan worden benut. Om meer projecten te realiseren, moeten we vroegtijdig afspreken wie de warmte gaat gebruiken, wie investeert en hoe betrokken partijen omgaan met veranderingen gedurende de looptijd. Dit rapport beschrijft praktische stappen die datacenters, warmtebedrijven en gemeenten samen kunnen zetten.”

Nederlandse projecten laten verschillende mogelijkheden voor warmtehergebruik zien

Verschillende projecten in Nederland laten al zien hoe deze samenwerking in de praktijk werkt en hoe datathermie kan voorzien in uiteenlopende lokale behoeften. In Groningen levert QTS restwarmte aan het warmtenet van WarmteStad, waarmee woningen en andere gebouwen worden verwarmd. Op Amsterdam Science Park levert Nikhef warmte aan ongeveer 1.300 studentenwoningen en aan universiteits- en onderzoeksgebouwen.

Datacenters kunnen ook rechtstreeks warmte leveren aan nabijgelegen bedrijven. Smartdc levert warmte aan de Rotterdamse Van Nelle Fabriek, waar meer dan 100 kantoren zijn gevestigd. Previder levert vanuit zijn datacenter warmte aan de fabriek van NX Filtration via een ondergrondse verbinding van ongeveer 300 meter. Daar wordt de warmte gebruikt in productieprocessen.

Naast de aandacht voor warmtenetten belicht het rapport dus ook andere manieren waarop datathermie al lokaal wordt toegepast. Wanneer vraag en aanbod dicht bij elkaar liggen, kunnen deze projecten met minder betrokken partijen tot stand komen, zonder te hoeven wachten op de aanleg van een groter warmtenet.

Het volledige rapport is hier te vinden: https://www.dutchdatacenters.nl/publicaties/datathermics-bringing-data-centers-and-heat-networks-together/