Witold Kepinski - 11 november 2026

Gartner: Soevereiniteit wordt pijler nationale veiligheid

Digitale soevereiniteit groeit voor 2030 uit tot een kerncomponent van de nationale veiligheidsstrategie van elk land ter wereld. Dat voorspelt marktonderzoeker Gartner tijdens het Gartner IT Symposium/Xpo in Barcelona. Verder verwacht het onderzoeksbureau dat tegen 2029 meer dan 90 procent van alle organisaties binnen de Europese Unie over een expliciete digitale soevereiniteitsstrategie zal beschikken.

Gartner: Soevereiniteit wordt pijler nationale veiligheid image

Van locatievraagstuk naar operationele overlevingsdrang

Volgens Rene Buest, Senior Director Analyst bij Gartner, verschuift soevereiniteit van een puur locatievraagstuk naar een economische en operationele noodzaak. Afhankelijkheden die in het verleden efficiency opleverden, moeten door IT- en bedrijfsleiders voortaan worden behandeld als een risico voor de bedrijfscontinuïteit. Organisaties kunnen er volgens Gartner niet meer van uitgaan dat buitenlandse leveranciers hen onbeperkt blijven ondersteunen, of dat lokale aanbieders niet worden overgenomen.

De hoge verwachte adoptie van soevereiniteitsstrategieën binnen de EU toont volgens Gartner aan dat Europa een punt van no-return heeft bereikt. Dit uit zich in het streven naar grotere zelfvoorzienendheid over de gehele technologieketen, inclusief data, technologie, operaties en kunstmatige intelligentie.

Volledige soevereiniteit onhaalbaar

Tegelijkertijd benadrukt Gartner dat het realiseren van een volledig soevereine technologische stack onhaalbaar is. De mondiale toeleveringsketen is daarvoor te complex en veel kritieke afhankelijkheden kunnen niet op een commercieel haalbare schaal worden vervangen, stelt Bettina Tratz-Ryan, VP Analyst bij Gartner.

Gartner adviseert organisaties daarom niet te streven naar volledige autonomie, maar in te zetten op 'beheerde onderlinge afhankelijkheid' (managed interdependence) en strategische optioneelheid. IT-leiders moeten in kaart brengen waar afhankelijkheden onacceptabele risico's veroorzaken en waar de weerbaarheid voldoende is.

Sovereign Tech als fundament

Als basis voor digitale soevereiniteit wijst Gartner naar Sovereign Tech (SovTech). Deze technologieën en protocollen moeten voorkomen dat lokale bedrijfsvoering stilvalt wanneer leveranciers diensten of intellectueel eigendom intrekken. Tevens borgt SovTech dat de waarde die door AI wordt gegenereerd binnen de landsgrenzen blijft en organisaties in crisissituaties onafhankelijk kunnen blijven handelen.

Axians - Spaces - november 2026 Vertiv AI-archetypes BW 672x560
Vertiv AI-archetypes BN