Jan Krans over de AI-transformatie en de reis naar 2030
"De tijd van eindeloos plannen maken is voorbij. Als je nu een vierjarenplan opstelt, is de technologie je al tien keer voorbijgestreefd." Dat was de kernachtige boodschap van Jan Krans, auteur van het boek AI Vonk, tijdens de Artificial Summit voor IT-leiders in het Rijksmuseum Amsterdam, georganiseerd door Axians en Dutch IT Leaders. Krans nam het publiek mee in een onthutsende rekensom: hoe een project van 120.000 euro in een jaar tijd transformeerde naar een taak van slechts 1.200 euro dankzij Generatieve AI.
Volgens Krans stevenen we af op een toekomst waarin de grens tussen mens en machine volledig vervaagt. Hij voorspelt dat we in 2030 — over slechts vier jaar in 'tech-tijd' — werken in een volledig hybride vorm, waarbij de verdubbeling van AI-capaciteit elke vier maanden de norm is.
De rekensom van de transformatie
Krans illustreerde de kracht van AI aan de hand van een grootschalig onderzoek naar de AI-volwassenheid van het Nederlandse bedrijfsleven en de overheid. Hij vergeleek twee methodes om dit onderzoek (inclusief documentatie van 400 pagina's en een website) te realiseren:
De traditionele aanpak (2023/2024):
- Team: 10 consultants, designers, developers en een projectmanager.
- Inspanning: Ruim 640 uur per consultant, plus coördinatie en eindredactie.
- Kosten: Ongeveer € 120.000,-.
De AI-gestuurde aanpak (Vandaag):
- Proces: Gebruik van agents voor factchecking, AI voor contentgeneratie en geautomatiseerde web-ontwikkeling.
- Inspanning: Een fractie van de tijd; voornamelijk regie en controle.
- Kosten: Nog geen € 1.200,-.
"We hebben het hier over een factor 50," benadrukte Krans. "Het is 50 keer efficiënter. Maar dat betekent wel dat je hele proces anders moet worden ingericht. Je bent geen bouwer meer, maar een architect van informatie."
De metafoor van de elektriciteit
Krans vergeleek de huidige transitie met de overgang van stoom naar elektriciteit. In het begin plaatsten fabrieken simpelweg één grote elektromotor waar de stoommachine stond, maar de indeling van de fabriek bleef hetzelfde. Pas toen men begreep dat je op elke machine een kleine motor kon zetten, veranderde de wereld.
"Dat is waar we nu staan met AI," zegt Krans. "We moeten stoppen met AI te zien als die ene grote elektromotor. We moeten het proces opnieuw inrichten. Beperkingen vallen weg. Je kunt verschillende modellen door elkaar heen gebruiken en aan elkaar koppelen om specifieke taken op te lossen op een hele nieuwe manier met een agentic workflow"
Koplopers in Nederland: Van de Nachtwacht tot de windparken
Het onderzoek leverde een schat aan praktijkvoorbeelden op die laten zien dat Nederland al volop experimenteert:
Rijksmuseum: Gebruikt AI voor 'Operatie Nachtwacht' en platformen die de collectie wetenschappelijk conserveren en toegankelijk maken.
Vogelbescherming: AI herkent naderende trekvogels op zee, waarna windmolens automatisch worden uitgeschakeld om aanvaringen te voorkomen.
APM Terminals: Zet video-analyses in om onveilige situaties bij hun terminals in de haven realtime te kunnen detecteren.
SURF: Bouwt een AI fabriek en werkt met TNO aan een specifiek Nederlandstalig taalmodel (GPT-NL).
SSC-ICT: staat aan de start van de uitrol naar de ministeries van vlam.ai, soort van ChatGPT maar gehost in het eigen datacenter.
De strategische architect van de toekomst
Wat betekent dit voor de IT-leider en de medewerker? Krans is duidelijk: technische vaardigheden zijn een vereiste, maar de "menselijke competenties" worden de echte onderscheidende factor.
"Hoe meer we automatiseren, hoe waardevoller onze menselijke vaardigheden worden," stelt Krans. Samenwerken, communiceren en probleemoplossend vermogen vormen de kern van de connectie tussen mens en machine. Hij adviseert CIO's om HR van het begin te betrekken zodat ze de strategische architect van de toekomst van werk kunnen worden.
Drie gouden lessen voor 2026-2030
Krans sloot af met drie concrete handvatten voor de aanwezige IT-leiders:
- Snelheid is de enige constante: Een efficiëntieverbetering tot 5000% (factor 50) is haalbaar, mits je bereid bent je processen volledig te slopen en opnieuw op te bouwen.
- Focus op AI-volwassenheid: Begrijpt de organisatie het echt? Heb je de mensen meegenomen op de reis? Zonder menselijk draagvlak is de technologie waardeloos.
- Betrek HR vanaf dag één: De transformatie van banen gaat zo snel dat personeelszaken geen toeschouwer mag zijn, maar een drijvende kracht moet worden in het herdefiniëren van functies.
Door: Witold Kepinski
Meer over ai
Over Witold Kepinski
