VNG presenteert ethisch kader voor AI-gebruik door gemeenten

Vertrouwen als fundament

Nu steeds meer gemeenten AI-oplossingen verkennen voor hun dienstverlening, groeit de roep om duidelijke spelregels. Het nieuwe kader moet bijdragen aan het vertrouwen van zowel de gemeenteraad en medewerkers als de inwoners. Door AI-governance expliciet toe te voegen aan de bestaande IT- en datastructuren, wil de VNG borgen dat digitaliseringsprojecten voldoen aan maatschappelijke waarden.

Het document is ontworpen voor een breed publiek: van gemeenten die hun eerste stappen zetten met algoritmen tot ervaren organisaties die hun processen willen professionaliseren. Het geeft onder meer inzicht in de benodigde rollen en specialismen binnen de organisatie en beschrijft de processtappen die nodig zijn bij de inkoop of ontwikkeling van AI-systemen.

Voor en door gemeenten

Het governancekader is geen theoretisch model, maar een product van nauwe samenwerking in de praktijk. De gemeenten Utrecht, Veenendaal, Amersfoort en Arnhem hebben samen met de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland en de VNG-community direct bijgedragen aan de ontwikkeling.

De VNG benadrukt dat het om een 'levend' product gaat. Gemeenten worden aangemoedigd om feedback te geven op basis van hun eigen ervaringen, zodat het kader continu kan worden doorontwikkeld. Hoewel het gebruik gratis is en bedoeld is ter inspiratie, vervangt het niet de noodzakelijke juridische toetsing of bestaande complianceprocessen binnen individuele gemeenten.

Navigatie en tools

Voor gemeenten die direct aan de slag willen, is een online instrumentarium beschikbaar. Dit bevat:

• Kennisbank: Informatie over instrumenten, definities en juridische kaders.
• Rollenoverzicht: Inzicht in taken en verantwoordelijkheden binnen de gemeentelijke organisatie.
• Proceskaarten: Een stappenplan voor innovatietrajecten, van ontwikkeling tot beheer.