Techleap: Deeptech-aanpak moet drastisch roer om

Het rapport is geschreven door Lex Hoefsloot, medeoprichter van Lightyear en adviseur bij Techleap, en Annemieke Wisse, Capital and Scaling Lead Deeptech bij Techleap. Hun analyse is gebaseerd op data van ruim 28.000 Europese en Amerikaanse deeptech-bedrijven, aangevuld met diepte-interviews met succesvolle oprichters en toonaangevende investeerders. De cijfers tonen een duidelijke kloof met de Verenigde Staten: Europese deeptech-bedrijven halen per financieringsronde 3,4 tot 4,2 keer minder kapitaal op dan hun Amerikaanse concurrenten. Bij rondes boven de 100 miljoen euro loopt dit verschil op tot een factor 4,6. Dit vertaalt zich direct naar de marktwaarde bij een uiteindelijke verkoop of beursgang; Amerikaanse deeptech-startups hebben tot nu toe 16,6 keer meer cumulatieve exitwaarde gegenereerd dan Europese tegenhangers.

De oorzaak ligt volgens de onderzoekers niet alleen bij een gebrek aan geld, maar ook bij de huidige investeringsstructuur en de bijbehorende denkwijze. In Nederland is 71 procent van het vroege kapitaal in deeptech-startups afkomstig uit publieke financiering. Hoewel dit de sterke betrokkenheid van de overheid toont, zorgt een overvloed aan subsidies ervoor dat ondernemers te veel gaan denken als subsidie-ontvangers. Deze subsidielogica vormt de strategie en productontwikkeling op een manier die commerciële opschaling later in de weg kan zitten. Het rapport stelt dat publieke investeringen essentieel blijven, maar dat er vanaf de eerste dag private co-investeringen en een commerciële marktfocus naast moeten staan om te voorkomen dat in Nederland ontwikkelde kennis naar het buitenland verdwijnt.

Herstelmaatregelen

Om het tij te keren, sluit de analyse aan bij de lijn die in december 2025 werd uitgezet in het zogeheten Wennink-rapport. Destijds werd de diagnose gesteld; het nieuwe Techleap-rapport reikt nu vijf concrete herstelmaatregelen aan voor het durfkapitaallandschap. Ten eerste moet er worden ingezet op de bouw van meerdere gespecialiseerde deeptech-megafondsen van 1 miljard euro of meer, verankerd met kapitaal vanuit pensioenfondsen en de overheid. Ten tweede dient de eerste investeringsronde van een half miljoen euro te worden hervormd door overheidssubsidies verplicht te koppelen aan private co-investering. Ten derde pleit het rapport voor een gerichte business angel-regeling om succesvolle tech-oprichters als vroege investeerders te mobiliseren; de aanwezigheid van een ervaren topondernemer in de vroege kapitaalstructuur verviervoudigt de kans op het behalen van een Series C-financieringsronde. De vierde en vijfde aanbeveling richten zich op intensieve internationale begeleiding vanaf de start en het herpositioneren van overheidsinvesteringen naar de risicovolle momenten waar private investeerders afhaken, in plaats van mee te liften op momenten dat de markt al instapt.

Het initiatief kan rekenen op brede steun vanuit het Nederlandse tech-ecosysteem. Onder meer Peter Wennink, voormalig topman van ASML, Constantijn van Oranje, special envoy bij Techleap, en Rinke Zonneveld, CEO van Invest-NL, hebben hun medewerking verleend. Jelle Prins van softwarebedrijf Cradle benadrukt dat het rapport concrete handvatten biedt, zoals de inzet van het Nationaal Cyber Security Centrum of vergelijkbare instrumenten, om te zorgen dat innovatie binnen de landsgrenzen blijft. Techleap start later dit jaar een brede enquête onder oprichters, beleidsmakers en investeerders om de voorgestelde maatregelen te prioriteren en gerichte actie te ondernemen.