Redactie - 10 juni 2026

Smartphone als anticonceptie?

De introductie van de smartphone is mogelijk de belangrijkste, maar tot nu toe over het hoofd geziene oorzaak van de scherpe daling van het aantal geboorten in de Verenigde Staten. Sinds 2007 is het algemene vruchtbaarheidscijfer in de VS met maar liefst 22 procent gedaald. Economen Caitlin K. Myers en Ezekiel Hooper tonen in een baanbrekend nieuw onderzoek aan dat de introductie van de iPhone verantwoordelijk is voor een derde tot de helft van deze daling.

Smartphone als anticonceptie? image

In hun working paper, gepubliceerd door het gerenommeerde National Bureau of Economic Research (NBER), schetsen de onderzoekers hoe traditionele factoren de aanhoudende geboortedaling sinds 2007 niet sluitend kunnen verklaren. Schommelingen in de economie, de kosten voor kinderopvang, huizenprijzen of veranderingen in het gebruik van anticonceptie bieden onvoldoende antwoord op de vraag waarom jonge Amerikanen massaal minder kinderen krijgen. De economen besloten daarom te kijken naar een andere ingrijpende maatschappelijke shock: de opkomst van de smartphone.

Een natuurlijk experiment: Het AT&T-monopolie

Om een causaal verband aan te tonen tussen smartphone-adoptie en vruchtbaarheid, maakten Myers en Hooper handig gebruik van een historisch marktmonopolie. Toen Apple in juni 2007 de allereerste iPhone lanceerde, was het toestel tot februari 2011 exclusief verkrijgbaar via telecomprovider AT&T. Omdat het mobiele breedbandnetwerk van AT&T in die periode niet overal in de VS even snel werd uitgerold, ontstond er een perfect 'natuurlijk experiment'. De onderzoekers konden de geboortecijfers in regio's met vroege iPhone-toegang nauwkeurig vergelijken met regio's die destijds nog buiten het AT&T-netwerk vielen.

Met behulp van geavanceerde statistische methoden (zoals synthetic difference-in-differences) kwamen de onderzoekers tot opmerkelijke resultaten. In gebieden waar de iPhone via het AT&T-netwerk snel beschikbaar werd, daalde het aantal geboorten onder tieners van 15 tot 19 jaar met 4,5 tot 8 procent. In de leeftijdscategorie van 20 tot 24 jaar ging het om een daling van 3,2 tot 6,6 procent. Bij oudere cohorten waren de dalingen statistisch significant, maar kleiner.

Om te controleren of de daling niet door algemene trends werd veroorzaakt, voerden de auteurs een controle-analyse (placebo-test) uit op de netwerkinfrastructuren van concurrenten Verizon en Sprint in diezelfde periode. Daar werd geen enkel effect op de geboortecijfers gemeten, wat de causale link met de iPhone onderstreept.

De iPhone als 'anticonceptie'

Wanneer alle cohorten bij elkaar worden opgeteld, concluderen de onderzoekers dat de diffusie van de smartphone de daling van het aantal geboorten onder vrouwen onder de dertig drastisch heeft versneld, terwijl het de verwachte stijging van het aantal geboorten onder oudere vrouwen heeft onderdrukt. "De verspreiding van de iPhone verklaart 33 tot 52 procent van de totale daling van het algemene vruchtbaarheidscijfer onder vrouwen tussen de 15 en 44 jaar", aldus de auteurs in het rapport.

Het onderzoek werpt hiermee een nieuw licht op de manier waarop technologie diep ingrijpt in de meest intieme sferen van het menselijk leven. Om te begrijpen hoe de smartphone dit effect sorteert, analyseerden de economen ook data uit nationale enquĂȘtes over tijdsbesteding en seksueel gedrag. De resultaten daarvan sluiten naadloos aan bij de harde cijfers: de komst van de iPhone leidde aantoonbaar tot minder fysieke interacties buitenshuis, een toename in het kijken naar pornografie en een significante daling van de seksuele frequentie onder jonge volwassenen.

De smartphone fungeert in de praktijk dus als een uiterst effectieve, zij het onbedoelde, vorm van anticonceptie. Het apparaat heeft de manier waarop mensen hun tijd besteden en relaties vormgeven fundamenteel veranderd, met ingrijpende demografische gevolgen tot gevolg.

Schneider Electric BN+BW Gartner IT Symposium Barcelona 06-2026 sessions BW + BN
Schneider Electric BN+BW