PRO presenteert initiatiefwet tegen verslavende algoritmes en apps

Het wetsvoorstel komt voort uit zorgen over de achteruitgang van de mentale gezondheid, in het bijzonder onder jongeren. Volgens de initiatiefnemers worden gebruikers op grote schaal gemanipuleerd door functies die zijn ontworpen om maximale aandacht vast te houden. Het beoogde verbod moet gelden voor de volle breedte van digitale diensten, waaronder sociale media, datingapps, online games en streamingplatforms.

Zorgplicht en recht op rust

Naast een verbod op verslavende ontwerpelementen introduceert het initiatief een zorgplicht voor platforms. Bedrijven moeten een eerlijk, niet-manipulatief ontwerp hanteren en vooraf aantonen dat hun diensten geen verslavende werking hebben. Tevens omvat het voorstel het specifieke verbod op AI-systemen die menselijke interactie imiteren om in te spelen op emoties van gebruikers.

Om de grip van gebruikers op hun tijd te herstellen, introduceert de wet het 'recht om niet gestoord te worden'. Dit houdt in dat notificaties en andere aandachttrekkende meldingen standaard uit moeten staan, met de mogelijkheid voor gebruikers om deze handmatig in te schakelen.

Nationale stap na vertraging in Europa

Met het wetsvoorstel grijpt de partij nationaal in na het uitblijven van concrete Europese vervolgstappen. In 2023 nam het Europees Parlement weliswaar een voorstel aan van Europarlementariër Kim van Sparrentak voor een Europees verbod op verslavend ontwerp, maar effectieve regelgeving vanuit Brussel bleef tot dusver uit.

Volgens Van Sparrentak en Kathmann is nationale wetgeving noodzakelijk om tegengas te bieden aan Big Tech-bedrijven, die hun verdienmodel baseren op het maximaliseren van de schermtijd van gebruikers. De initiatiefwet wordt binnenkort verder behandeld in de Tweede Kamer.