Stagnatie bij Nederlandse spin-offs
Hoewel het aantal wetenschappelijke onderzoekers in Nederland tussen 2015 en 2023 met 28 procent is gegroeid, blijft het aantal nieuwe bedrijven dat uit dit onderzoek voortvloeit steken op zo'n 65 per jaar. Dat blijkt uit het Dutch Spin-off Report 2026 dat Techleap vandaag presenteert. Volgens het rapport ligt de belemmering niet in de kwaliteit van de wetenschap, maar in het systeem en de ondernemersambitie. Een herontwerp van het ecosysteem kan de maatschappelijke en economische impact van academische spin-offs volgens het rapport verviervoudigen.
De publicatie volgt kort op Prinsjesdag, waar het kabinet bekendmaakte jaarlijks 30 miljoen euro extra vrij te maken om de creatie van spin-offs bij universiteiten te versterken. Het onderzoek van Techleap onderzoekt ruim 1.000 spin-offs sinds 2010 en toont aan dat academische startups een cruciale rol spelen in de Nederlandse economie. Ze maken één op de zeven startups uit, bij deep tech zelfs één op de vier en bij biotech bijna de helft. Samen zijn deze bedrijven goed voor circa 11.000 banen.
Aantrekkingskracht voor investeerders
Investeerders weten de academische bedrijven goed te vinden. In 2025 haalden spin-offs samen 549 miljoen euro aan durfkapitaal op, wat neerkomt op ruim een vijfde van al het opgehaalde risicokapitaal in Nederland. Vooral deep tech spin-offs presteren sterk: 45 procent van hen weet minstens 1 miljoen euro aan te trekken, tegenover 9 procent bij reguliere startups.
Internationaal gezien blijft Nederland op het gebied van snelheid en opschaling echter achter. Een Nederlandse spin-off heeft gemiddeld dertig maanden nodig om de eerste miljoen euro aan investeringen op te halen, dertien maanden langer dan koploper België. Waar in Zwitserland bij ETH Zürich het aantal spin-offs met 68 procent groeide bij een onderzoekersgroei van 13 procent, blijft de verhouding in Nederland 1 spin-off per 860 fte aan wetenschappelijk personeel.
Drie pijlers voor verviervoudiging
Techleap-expert Peter Maarten Westerhout en universiteitsbestuurders Ingrid Thijssen (TU Delft) en Margrethe Jonkman (VU Amsterdam) pleiten voor een sterkere verbinding tussen wetenschap en markt. Om de maatschappelijke impact te verviervoudigen, stelt het rapport maatregelen voor langs drie pijlers:
- Volume: Meer onbenut talent onder onderzoekers identificeren en hen actief de ruimte en begeleiding bieden om te ondernemen.
- Kwaliteit: Wetenschappelijke oprichters vroegtijdig koppelen aan ervaren ondernemers binnen een betere leeromgeving.
- Snelheid: Het proces rondom kennisoverdracht en de oprichting van spin-offs transparanter en gestandaardiseerder inrichten voor een snellere toegang tot kapitaal.
Meer over wetenschap
Over Witold Kepinski
