ANP vangt bot bij rechter in auteursrechtkwestie

De kantonrechter stelde vast dat niet het ANP, maar een specifieke fotograaf als maker in de beeldbank stond vermeld. Omdat het ANP geen schriftelijke akte kon overleggen waaruit bleek dat de auteursrechten daadwerkelijk aan hen waren overgedragen, kon het persbureau de rechten niet namens zichzelf handhaven. De vordering werd daarom afgewezen.

Opvallend was ook het verweer van de gedaagde: de foto was door zijn zoon op de website geplaatst. Hoewel dit de inbreuk niet ongedaan maakt, hoeft de gedaagde door de uitspraak geen schadevergoeding of proceskosten te betalen.

Eerdere rechtszaken die ANP heeft verloren

In een eerder opmerkelijk vonnis begin dit jaar heeft de kantonrechter te Arnhem een auteursrechtvordering van het ANP namens gemachtigde Rosmalen Gerechtsdeurwaarders B.V. tegen een ondernemer afgewezen. Hoewel het ANP 500 euro eiste voor het ongeautoriseerd gebruik van een digitale foto, naar verluidt van de vallende sporter Epke Zonderland, oordeelde de rechter dat de nieuwsorganisatie onvoldoende had aangetoond dat de betreffende foto wel een "auteursrechtelijk beschermd werk" is. Visual Rights Group B.V. (hierna: VRG - voorheen bekend als Permission Machine en nu onderdeel van Copyright Agent Benelux) was in deze zaak gemachtigd om namens ANP de inbreuken op de auteursrechten op te sporen en diens rechten te handhaven. Deze uitspraak wordt gezien als een belangrijke zaak in de strijd tegen onterechte fotoclaims.

Het is niet de eerste keer dat ANP en/of Visual Right Group (VRG) een rechtszaak verliezen. Dat gebeurde eerder in het Belgische Gent en bij Rechtbank Midden-Nederland. De kantonrechter van Rechtbank Midden-Nederland oordeelde toen dat het ANP niet of onvoldoende heeft kunnen aantonen zij gerechtigd is om rechtsvordering in te stellen wegens auteursrechtinbreuk op de foto. De foto staat in de beeldbank van ANP, niet het is gebleken dat de fotograaf de foto heeft gemaakt terwijl hij in dienst was van ANP. Op grond van artikel 2 Auteurswet is voor zowel de (gehele of gedeeltelijke) overdracht van auteursrechten als het verlenen van een exclusieve licentie een akte vereist. Die akte had ANP niet.

ANP stopt samenwerking met VRG / Copyright Agent

ANP-directeur Martha Riemsma meldt in Villamedia dat de samenwerking met VRG/Copyright Agent is gestopt en  verder gaat met ANP Fair Licensing.

Lees hieronder de hele uitspraak:

ECLI:NL:RBGEL:2026:1937

Instantie Rechtbank Gelderland
Datum uitspraak 04-03-2026
Datum publicatie17-03-2026
Zaaknummer11848826 \ CV EXPL 25-6602
Rechtsgebieden Intellectueel-eigendomsrecht
Bijzondere kenmerken Bodemzaak

Inhoudsindicatie

ANP vordert schadevergoeding van gedaagde, omdat gedaagde een auteursrechtelijk beschermde foto op zijn website heeft geopenbaard. De kantonrechter oordeelt dat ANP onvoldoende heeft onderbouwd dat zij de auteursrechten van de fotograaf overgedragen heeft gekregen. De vordering wordt daarom afgewezen.

Verrijkte uitspraak

Uitspraak

RECHTBANK GELDERLAND

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Arnhem

Zaaknummer: 11848826 \ CV EXPL 25-6602

Vonnis van 4 maart 2026

in de zaak van

De besloten vennootschap ALGEMEEN NEDERLANDS PERSBUREAU ANP B.V.,

gevestigd te Den Haag,

eisende partij,

hierna te noemen: ANP,

gemachtigde: Rosmalen Gerechtsdeurwaarders B.V.,

tegen

[naam gedaagde] , mede handelend onder de naam [bedrijf gedaagde],

wonende te [woonplaats] ,

gedaagde partij,

hierna te noemen: [gedaagde] ,

procederend in persoon.

1De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- het vonnis in incident van 3 september 2025;
- de conclusie van antwoord;
- de conclusie van repliek, tevens vermindering van eis;
- de conclusie van dupliek.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2De feiten

2.1.

ANP heeft het auteursrecht op diverse foto’s en het recht om schadevergoeding en/of winstafdracht te vorderen in verband met een inbreuk op de auteursrechten van die foto’s.

2.2.

In de beeldbank van ANP is bij een artikel met de titel ‘Reportage groothandel medisch lachgas’ een foto van een aantal lachgasflessen opgenomen. Bij de foto staat onder meer vermeld: “Datum 06-09-2019 11:28:13”, “Rechten Editorial”, “Bron ANP” en “Fotograaf [naam fotograaf] ”.

2.3.

De vennootschap naar Belgisch recht, Permission Machine B.V., gevestigd te Herentals, België (hierna: Permission Machine), is gemachtigd om namens ANP inbreuken op te sporen en auteursrechten te handhaven.

2.4.

Een deel van de foto (in bijgesneden vorm en zonder bronvermelding) heeft (enige) dagen op de blogpagina van de website van het bedrijf van [gedaagde] gestaan. Zijn zoon had die website gemaakt.

2.5.

Permission Machine heeft [gedaagde] op 6 en 26 september 2021 per post en e-mail aangeschreven en te kennen gegeven dat [gedaagde] inbreuk maakt op de auteursrechten van ANP door het gebruiken van een foto van ANP op zijn website zonder daarvoor toestemming of een licentie te hebben. Zij heeft [gedaagde] verzocht om hiervoor een schadevergoeding te betalen van € 450,00. Op 8 oktober 2021 heeft Permission Machine een ingebrekestelling gestuurd aan [gedaagde] .

2.6.

ANP heeft vervolgens haar incassogemachtigde ingeschakeld die [gedaagde] op

25 november 2021 heeft aangeschreven en gesommeerd de vordering van ANP te betalen. Vervolgens heeft e-mailcorrespondentie plaatsgevonden tussen [gedaagde] en de incassogemachtigde van ANP. [gedaagde] is niet tot betaling van enig bedrag overgegaan.

3Het geschil

3.1.

Voor de vordering van ANP en de onderbouwing daarvan verwijst de kantonrechter naar het vonnis in incident van 3 september 2025. In de daarna ingekomen conclusie van repliek heeft ANP haar vordering verminderd, in die zin dat zij thans geen dwangsom meer vordert om de foto te verwijderen, omdat [gedaagde] de foto inmiddels niet alleen van zijn website maar ook van de server van zijn website heeft gehaald. Daarnaast heeft ANP de onderbouwing van haar vordering aangevuld, in die zin dat zij haar vordering baseert op de Auteurswet dan wel artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (BW).

3.2.

[gedaagde] voert verweer en concludeert tot niet-ontvankelijkheid van ANP, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van ANP, met veroordeling van ANP in de kosten van deze procedure. Hij voert - kort gezegd - onder meer aan dat ANP niet heeft bewezen dat zij eigenaar is van de foto of gerechtigd is voor een ander deze vordering in te stellen. Daarnaast stelt hij dat hij geen foto van ANP heeft geopenbaard, althans dat de openbaarmaking valt onder de uitzondering van artikel 15 Auteurswet. [gedaagde] betwist dat hij ANP schade heeft berokkend. Er zijn volgens hem duizenden vergelijkbare foto’s op internet te vinden. Ook voert [gedaagde] aan dat sprake is van rechtsverwerking, omdat hij er, gezien het lange tijdsverloop sinds het laatste contact tussen partijen, op heeft mogen vertrouwen dat de kwestie was afgedaan.

3.3.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4De beoordeling

ANP is ontvankelijk

4.1.

[gedaagde] heeft aangevoerd dat ANP niet-ontvankelijk is in haar vorderingen, omdat een medewerker van ANP tegen hem zou hebben gezegd dat hij niet begrijpt waarom ANP na vier jaar stilzitten deze procedure zou starten en dit ongepast zou vinden. [gedaagde] vraagt zich daarom ook af of Rosmalen Gerechtsdeurwaarders wel gemachtigd is door ANP om deze procedure namens haar te voeren.

4.2.

Rosmalen Gerechtsdeurwaarders heeft te kennen gegeven wel degelijk gemachtigd te zijn door ANP om in deze procedure voor haar in rechte op te treden en heeft daartoe ook correspondentie in het geding gebracht. Zij heeft weliswaar nog geprobeerd een schikking te treffen met [gedaagde] , maar die poging heeft niets uitgehaald en de betreffende medewerker van ANP heeft vervolgens ook bevestigd dat de procedure gewoon doorgang moest vinden. Gelet op het voorgaande concludeert de kantonrechter dat ANP ontvankelijk is in haar vordering.

De foto is auteursrechtelijk beschermd werk

4.3.

ANP heeft onweersproken gesteld dat de foto in kwestie (van een aantal lachgasflessen) het resultaat is van de originele en creatieve keuzes van de fotograaf die onder meer tot uiting komen in de compositie, de uitsnede, de hoek waaronder de foto is genomen en de belichting. Dit maakt dat de foto een voldoende eigen en oorspronkelijk karakter heeft waardoor deze auteursrechtelijk wordt beschermd. [gedaagde] heeft aangevoerd dat er geen auteursgegevens bij de foto stonden en er duizenden vergelijkbare foto’s op het internet te vinden zijn. Uit de door ANP overgelegde print uit haar database blijkt echter dat fotograaf [naam fotograaf] (hierna: [fotograaf] ) de foto heeft gemaakt. Daarnaast betekent de omstandigheid dat de gefotografeerde situatie zich vaker voordoet en/of dat er van een bepaalde situatie meer vergelijkbare foto’s zijn gemaakt niet dat een dergelijke foto al daarom niet ‘oorspronkelijk’ zou kunnen zijn en er daarom geen auteursrecht op zou rusten. De verweren van [gedaagde] gaan dan ook niet op.

ANP heeft onvoldoende onderbouwd dat zij rechten op de foto heeft

4.4.

Op grond van artikel 1 Auteurswet heeft de auteursrechthebbende op een foto als enige het recht om die foto openbaar te maken en te verveelvoudigen. Anderen mogen dat in beginsel alleen met voorafgaande toestemming van de rechthebbende, een licentie dus. Verder komen aan de maker van een foto op grond van artikel 25 Auteurswet persoonlijkheidsrechten toe, waaronder het recht op naamsvermelding bij de foto en het recht om zich te verzetten tegen wijziging van de foto. Degene die inbreuk maakt op deze rechten kan worden aangesproken tot vergoeding van de daardoor geleden schade aan de rechthebbende op grond van onrechtmatige daad.

4.5.

Naar het oordeel van de kantonrechter heeft ANP, mede gelet op het verweer van [gedaagde] , onvoldoende gesteld en onderbouwd om aan te kunnen nemen dat zij gerechtigd is om deze rechtsvordering in te stellen wegens auteursrechtinbreuk op de foto. Vast staat dat [fotograaf] de foto heeft gemaakt. Hij staat in de beeldbank van ANP ook vermeld als de fotograaf. Niet gesteld of gebleken is dat hij de foto heeft gemaakt terwijl hij in dienst was van ANP. Dit brengt mee dat de auteursrechten op de foto op grond van de hoofdregel van artikel 1 Auteurswet aan [fotograaf] toekomen. Op grond van artikel 2 Auteurswet is voor zowel de (gehele of gedeeltelijke) overdracht van auteursrechten als het verlenen van een exclusieve licentie een akte vereist. Het had daarom op de weg van ANP gelegen om te stellen en aan te tonen dat zij via zo’n akte rechten op de foto overgedragen heeft gekregen. Dat heeft zij nagelaten. De kantonrechter zal de vordering van ANP om die reden afwijzen.

4.6.

Aan een bespreking van de overige stellingen van partijen komt de kantonrechter niet meer toe.

ANP moet de proceskosten betalen

4.7.

ANP is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten betalen. De kantonrechter begroot de proceskosten van [gedaagde] , die in persoon procedeert, op nihil.

5De beslissing

De kantonrechter

5.1.

wijst de vorderingen af,

5.2.

veroordeelt ANP in de proceskosten, aan de zijde van [gedaagde] begroot op nihil.